CategoriesB?n S?c Trà Thái Nguyên Trà & Ki?n th?c v? Trà

B?n s?c Trà Thái Nguyên – Ph?n 1

Theo chè thái nguyên vi?t B?n s?c Trà Thái Nguyên – Ph?n 1
M? ??u
1. Lý do ch?n ?? tài.

Nói ??n v?n hóa ?m th?c Vi?t Nam, ng??i ta không ch? nói v? s? ?a d?ng trong các cách th??ng th?c món ?n hàng ngày c?a ng??i Vi?t, và các cách ch? bi?n ??n nguyên li?u c?a món ?n ra sao mà cách u?ng c?ng có nhi?u s? quan tâm ??n l? kì! U?ng là m?t nhu c?u c?n thi?t c?a con ng??i nh?m duy trì s? cân b?ng tr?ng l??ng c? th?, ??m b?o n??c cho s? phát tri?n c?a con ng??i, ng??i ta có th? nh?n ?n ba ngày nh?ng không th? không u?ng n??c ???c. Trong cách u?ng c?a ng??i Vi?t Nam, ph?i k? ??n cái thú u?ng chè (trà) là m?t cái thú có t? lâu trên ??t n??c ta, cho ??n nay nó v?n là m?t trong nh?ng ?i?m n?i b?t trong v?n hóa ?m th?c c?a dân t?c.

Cái thú u?ng n??c chè ?? b?t ??u câu chuy?n, b?t ??u c?a m?t ngày m?i, trong nh?ng bu?i làm ??ng áng v?t v? có chén trà xanh, r?i lãng m?n cao h?ng thì v?a u?ng trà v?a ngâm th?, âu ?ó là m?t cái nét ??p trong cách u?ng trà v?y. M?i khi cái tên Thái Nguyên ???c nh?c ??n, g?i cho nhi?u ng??i v? m?t vùng ??t có m?t b? dày truy?n th?ng cách m?ng, v?n là m?t ATK c?a ??ng và Bác H? tr??c và sau cách m?ng Tháng Tám. V?i H? Núi C?c, ??n ?u?m, Hang Ph??ng Hoàng, Núi Voi…song cái ??c s?c nh?t ?óng góp vào v?n hóa c?a vùng là cây chè và các s?n ph?m t? chè.

?? ?i tìm hi?u rõ h?n v? v?n hóa c?a ng??i Thái Nguyên và nh?ng v?n hóa ?y liên quan nh? nào t?i cây chè và nh?ng s?n ph?m t? chè, cùng v?i ?ó là ngh? thu?t pha và th??ng th?c trà, nên tôi ?ã l?a ch?n ?? tài: “Tìm hi?u b?n s?c V?n hóa Thái Nguyên th? hi?n qua ?m th?c “Trà Thái””, ?? làm ?? tài nghiên c?u c?a tôi trong h?c ph?n này. Qua ?ó, ?? tài mu?n góp ph?n nh? bé ?? tìm hi?u m?t vài nét v?n hóa Thái Nguyên v?i nh?ng cái hay – cái ??p trong ngh? thu?t th??ng trà và pha trà c?a ng??i Thái Nguyên nói riêng và c?a ng??i Vi?t Nam nói chung.

2. L?ch s? nghiên c?u.

L?ch s? nghiên c?u v?n hóa ng??i Thái Nguyên nói chung và chè Thái nói riêng ?ã ???c tìm hi?u và nghiên c?u trong m?t s? tác ph?m. Nh?ng trong các tài li?u l?u tr? không cho phép ta tìm hi?u m?t cách k? l??ng v? cách u?ng trà, u?ng chè và th??ng th?c nh?ng cái tuy?t v?i t? m?t thú vui tao nhã, ch? thông qua m?t vài ghi chép c?a m?t s? ng??i mà thôi.

Riêng chuy?n u?ng trà th?i nhà Lê ?ã có nh?ng trang sách khá hay vi?t v? thói quen này. ?ó là nh?ng trang vi?t c?a Ph?m ?ình H? (1758 – 1839) trong tác ph?m “V? trung tùy bút” (Tùy bút vi?t trong m?a):” Ta sinh tr??ng ???ng lúc th?nh th?i C?nh h?ng, trong n??c vô s?, các nhà quý t?c, các b?c công th?n, các con em nhà quý thích ??u ?ua chu?ng xa x?, có khi mua m?t b? ?m chén phí t?n ??n vài m??i l?ng b?c…th??ng có nhi?u ng??i ??n ch?i các hi?u chè, th?m dò các ph? buôn, vác ti?n h?t quan này ??n ch?c khác ?? mua l?y chè ngon. Lúc ng?i r?i, pha chè u?ng v?i nhau, l?i ?ánh cu?c v?i nhau xem chè ??u xuân n?m nay s?m hay mu?n, giá chè n?m nay cao hay h?. K? thì ?a thanh h??ng, ng??i thì thích h?u v?, kén hi?u tr? tên, mua cho ???c chè ngon, bày khay chén ra u?ng th?…Song cái thú u?ng chè Tàu có ph?i ? ch? ?ó ?âu? Chè tàu thú v? ? ch? tính nó s?ch s?, h??ng nó th?m tho. Bu?i s?m gió mát, bu?i chi?u tr?ng trong, v?i b?n r??u làng th? cùng làm ch? khách mà ung dung pha ?m chè Tàu ra th??ng th?c thì có th? t?nh ???c m?ng tr?n, r?a ???c lòng t?c. ?y, ng??i x?a chu?ng u?ng chè tàu là vì v?y. T? các ??i g?n ?ây tr? xu?ng, th??ng th?c chè Tàu ngày càng tinh, v? chè nào khác, cách ch? nào thì ngon, ??u phân bi?t k? l?m. Lò, siêu, ?m, chén, l?i ch? ra nhi?u ki?u thích d?ng. Song ch? ra nhi?u th? chè, k? th?c gi? c?ng cho làm phi?n l?m, còn nh? n?m chè trong ?ám ru?i nh?ng, b?y ?m chè ? c?a ch? b?i l?m, lúc ?n ào ?inh óc, v? v?n r?n lòng, thì d?u ?m c? ??p ??, chè ngon ngát l?ng, ta ch?ng bi?t u?ng chè nh? th? có tác d?ng gì không”.

Tuy v?y nh?ng t? li?u nghiên c?u ?ã có v? v?n hóa Thái Nguyên th? hi?n qua ?m th?c Chè Thái là nh?ng t? li?u hi?m hoi và quý báu ?? tôi có th? tham kh?o và ?i ??n hoàn thành ?? tài này.

?m th?c v?n hóa Chè Thái là m?t ?? tài mang tính quy mô không l?n và không ph? bi?n nh?ng không ph?i vì th? mà t?m quan tr?ng c?a nó b? gi?m ?i mà trái l?i ?? tài này s? giúp các b?n hi?u rõ h?n v? v?n hóa ng??i Thái và nh?ng v?n hóa ??c tr?ng xung quanh nh?ng cây chè.
3. ??i t??ng và ph?m vi nghiên c?u

??i t??ng nghiên c?u là v?n hóa c?a ng??i Thái Nguyên, trong ?ó ?i sâu tìm hi?u v? ?m th?c Chè Thái v?i nh?ng thú vui thanh tao c?a ngh? thu?t pha và th??ng trà. ??ng th?i bên c?nh ?ó tôi c?ng s? tìm hi?u nh?ng y?u t? v?n hóa ph? xung quanh nh?ng nét v?n hóa ??c tr?ng c?a ng??i Thái nguyên mà nó ?ã hình thành và t?n t?i hàng ngàn n?m cùng v?i s? t?n t?i và phát tri?n c?a l?ch s? v?n hóa ng??i Thái. Trên c? s? ?ó có nh?ng so sánh v? ??c ?i?m c?a Chè Thái x?a và nay, nh?ng bi?n ??i n?i t?i, vai trò và v? trí c?a nó trong sinh ho?t, ?n u?ng, l? nghi…

V? ph?m vi và không gian nghiên c?u: Do gi?i h?n v? ph?m vi m?t ?? tài, gi?i h?n v? th?i gian, gi?i h?n v? kh? n?ng nên trong ?? tài này tôi ch? ?i tìm hi?u v? nh?ng nét v?n hóa ??c tr?ng c?a ng??i Thái Nguyên mà ch? y?u là xoay quanh ?? tài v? Chè Thái và nh?ng v?n hóa trong ngh? thu?t th??ng th?c trà.
4. Ph??ng pháp nghiên c?u

“Tìm hi?u b?n s?c v?n hóa Thái Nguyên qua ?m th?c Chè Thái” là m?t ?? tài mang tính khái quát và t?ng h?p, do v?y quá trình nghiên c?u ?òi h?i nhi?u ph??ng pháp, ?? có ???c k?t qu? ??y ??, toàn di?n, nh?m làm sáng t? nh?ng v?n ?? xung quanh “Trà Thái”.

Yêu c?u ??u tiên ??i v?i tôi ?ó là ph?i có ???c nh?ng nh?n th?c ban ??u v? ??a bàn nghiên c?u . B?i v?y ph??ng pháp thu th?p thông tin qua các t? li?u vi?t, các công trình nghiên c?u tr??c là r?t c?n thi?t . Sau ?ó là quá trình ?i?n dã, kh?o sát th?c t?, thu th?p thông tin t?i ??a bàn nghiên c?u, quá trình ?ó ?òi h?i ph?i s? d?ng nhi?u ph??ng ti?n nh? máy ghi âm, máy ch?p hình…

Ngoài ph??ng pháp ?i?n dã kh?o sát, tôi còn tìm hi?u t? li?u thông qua liên h? v?i chính quy?n ??a ph??ng, t? ?ó s? d?ng ph??ng pháp l?ch s?, liên k?t, so sánh , phân tích t?ng h?p các t? li?u có ???c , ??ng th?i không th? thi?u hai ph??ng pháp là ph??ng pháp l?ch s? và ph??ng pháp logic.

Cu?i cùng sau khi có ???c ??y ?? các t? li?u và các thông tin ph?c v? cho ?? tài. Tôi s? ti?n hành phân tích t?ng h?p và ?ánh giá…Trên c? s? ?ó ??i chi?u và so sánh nh?m làm sáng t? n?n v?n hóa Thái Nguyên thông qua ?m th?c “Chè Thái”.

Tr??ng Quang Ph??ng

Trả lời