CategoriesB?c th?y v? Trà

DANH NHÂN TRÀ ??O

M?i dân t?c có m?t c?m nh?n v? trà m?t cách khác nhau. V?n hóa Trà ??o t?o nên nhi?u Danh nhân trà và chính nh?ng con ng??i ?y c?ng ?? l?i nh?ng c?m nh?n khó quên v? trà.  M?t s? nh?ng danh nhân trà n?i ti?ng nh?:Trung Hoa có Nh? L?c V?, L? ??ng Ng?c Xuyên t?, Tô ?ông Pha, B?ch C? D?, L? T?n, Quách M?t Nh??c; Nh?t B?n có Senno Rik?u, Okakura Kazuko;Vi?t Nam có Nguy?n Trãi, vua Lê Thánh , h?i Tao ?àn, Tr?ng Trình Nguy?n B?nh Khiêm, Nhà v?n Ph?m ?ình H?, Nguy?n Tuân …

Trong bài vi?t này, chúng tôi s? gi?i thi?u m?t s? Danh nhân trà Nh?t b?n n?i ti?ng: Senno Riky? và Okakura Kazuko

danhnha

Senno Riky?

      Senno Riky? là trà s? Nh?t B?n c?a nhà bá ch? ??c tài Oda Nobugana và Toytosu Heydoshi ?ã phát tri?n  ngh? thu?t u?ng trà lên m?t v? th? ch?a t?ng có tr??c ?ây. Senno Riky? và Toytosu Heydoyshi ?ã tr? thành thù ??ch nhau v? quan ?i?m ngh? thu?t u?ng trà. M?i mâu thu?n sâu s?c v? trà ??o gi?a hai ng??i d?n ??n Toytosu Heydoyshi yêu c?u Senno Riky? t? sát m? b?ng – harakiri. M?t s? ki?n t??ng t? c?ng ?ã s?y ra v?i Furuta Oribe, ng??i k? nghi?p c?a Senno Riky? vì âm m?u ch?ng l?i T??ng quân Tokugawa Ieyasu c?a Tokogawa.

H?c trò Kobori Enshu c?a Oribe ti?p t?c ngh? thu?t Trà ??o chính th?ng và thi?t k? V??n trà và Trà th?t, là trà s? c?a các T??ng quân Tokogawa, ho?t ??ng t? do trong gi?i quý t?c.

Senno Riky? là m?t ngh? s? vào th? k? th? 16 trong qu?n th?n c?a T??ng quân Hideyoshi, ?ã duy?t bu?i nghi l? theo ki?u cách wabi (có ngh?a là thô s?, ??n gi?n), “t?nh l?ng”, “không có trang trí gì”; ?i?u mà ?a s? nhân dân ?a thích ? Nh?t B?n.

Các ch? nhân phòng trà wabi ?a thích nh?t nh?ng trà c? ??n gi?n, ki?u dáng thô s?.

Senno Riky? ?ã nghiên c?u t?c u?ng trà và sáng l?p Trà ??o Nh?t B?n, ra m?t t?i chùa Kinh s?n t?; t? ?ó ?? xu?t 4 nguyên t?c “Hoà – Kính – Thanh – T?nh” ?? b?i d??ng ??o ??c và n?p s?ng x? th? v?n minh trong xã h?i con ng??i. Senno Riky? và ??ng tác gi?, phát tri?n Trà ??o bao g?m b?n ??c ?i?m: S? hoà ??ng c?a các khách m?i, s? tôn kính trà c? hành l?, s? tôn kính khách m?i và s? tinh khi?t c?a nghi th?c Shinto, yêu c?u ng??i tham gia bu?i nghi l? Trà ??o, r?a s?ch tay và súc mi?ng, nh? là m?t c? ch? bi?u hi?n c?a s? tinh khi?t tr??c khi b??c vào Trà th?t, s? bình th?n s? d?ng lâu dài và trân tr?ng m?i v?t dùng trong nghi l? Trà ??o.

Trà ??o Nh?t B?n ?ã th?ng hoa v??t lên cao, ?? tr? thành m?t tôn giáo và m?t ngh? thu?t s?ng c?a con ng??i. Trà ??o ?òi h?i s? tinh khi?t và t? nh? nh?m t?o d?ng cho ch? nhân và khách m?i ???c th??ng th?c nh?ng giây phút th? giãn, h?nh phúc và cao th??ng trong cu?c s?ng ??i th??ng hi?n ??i.

 

Okakura Kazuko

      Okakura Kazuko sinh n?m 1862, m?t n?m 1913. V?n là ng??i Nh?t B?n chính c?ng, ???c giáo d?c t? s?m n?n v?n hóa Nh?t B?n, là ng??i b?o v? nhi?t tình truy?n th?ng và phong t?c t?p quán Nh?t B?n ?ã làm nên s?c m?nh và n?n v?n minh Nh?t B?n trong nhi?u th? k?, ?ã xu?t b?n các tác ph?m Lý t??ng Ph??ng ?ông (1903), S? th?c d?y c?a Nh?t B?n (1905), Trà lu?n (1906) b?ng ti?ng Anh. Khi còn tr? n?m 1886 ông ?ã vi?t bài gi? thi?u m? ??u c?a Lý t??ng Ph??ng ?ông nên ???c b? nhi?m làm thành viên c?a phái ?oàn chính ph? Hoàng gia Nh?t B?n c? sang châu Âu và Hoa K? ?? nghiên c?u kh?o sát l?ch s? ngh? thu?t và phong trào v?n hóa ngh? thu?t hi?n ??i. Ông không h? b? suy y?u b?i cu?c kh?o sát này mà trái l?i ?ã kh?i lên ni?m ?am mê ngh? thu?t châu Á. T? ?ó ông ?ã ho?t ??ng tích c?c ?? ph?c h?ng ngh? thu?t Trung Hoa làm ??i tr?ng v?i nh?ng xu h??ng châu Âu lúc ?ó ?ang th?nh hành ? Vi?n ?ông. Tr? v? Nh?t B?n, chính ph? Nh?t B?n ?ã b? nhi?m ông gi? ch?c v? Giám ??c Tr??ng ngh? thu?t Ueno m?i m? ? vùng ngo?i ô Tokyo. Nh?ng lúc ?ó nh?ng bi?n ??ng chính tr? ???ng th?i ?ã ??a ph??ng pháp giáo d?c châu Âu lên ngôi ??u b?ng trong các tr??ng h?c n?m 1897 l?i r? lên, nên Okakura Kazuko ?ã ?? ??n  t? ch?c. Sáu tháng sau 39 ngh? nhân n?i ti?ng ?ã t?p trung d??i lá c? c?a ông và m? ra Tr??ng ngh? thu?t Nippon Bijitsu – in còn g?i là B?o tàng m? thu?t ? Yanaka t?i vùng ngo?i ô Tokyo. Nh?ng ngh? thu?t nh? s?n trang trí Nh?t B?n, ?úc ??ng thau, làm ?? g?m s? cùng v?i ngh? thu?t v? tranh và ?iêu kh?c ?ã ???c gi?ng d?y trong tr??ng. Ông còn giúp chính ph? Nh?t B?n thu th?p phân lo?i nh?ng kho tàng ngh? thu?t c?a Nh?t B?n. Ông ?ã b? t?t c? nh?ng toan tính cá nhân, s? yên ?m và ti?n c?a cá nhân ?? ??u tranh v?i ?nh h??ng t? n?n vùng v?y ???ng th?i c?a s?c m?nh v?t ch?t Ph??ng Tây. Hoàng ?? m?i c?a Nh?t B?n là b?n h?u c?a ông c?ng hy v?ng nh? ông m?t s? tr?i d?y c?a nh?ng lý t??ng truy?n th?ng ?? ch?n ??ng phong trào th?y tri?u cu?n cu?n c?a n?n v?n minh v?t ch?t c?a Ph??ng Tây.

Gia ?ình cô Mary Curtis ng??i M? ? Boston có m?t ng??i b?n thân thi?t và th??ng xuyên lui t?i th?m h?i gia ?ình là Okakura Kazuko khi ông du h?c dài ngày ? M?. Trò truy?n ?àm tho?i v?i ông th?t tuy?t v?i vì ông r?t thông thái hi?u bi?t sâu r?ng. Th?u ?áo quá kh? t??ng t?n, l?i hi?u bi?t sâu r?ng nh?ng ??nh cao ngh? thu?t và cu?c s?ng ???ng ??i. Ông k? chuy?n l?ch s? và huy?n tho?i c?a n??c Nh?t B?n c? x?a m?t cách hóm h?nh khôi hài. Ông say mê âm nh?c nh?t là âm nh?c Pháp hi?n ??i. Ông thu?c dòng h? võ s? ??o gà nòi samourai. Theo cô Mary Curtis ông có vóc dáng ng??i cao l?n, tóc h?i so?n, nh?t là hai bàn tay r?t ??p gi?ng nh? bàn tay c?a Ph?t bà và bao gi? c?ng m?c trang ph?c Nh?t B?n. Ông r?t bình d? và nhi?u tài n?ng. ?ó là m?t nhà khoa h?c thông thái và nhà v?n ??c ?áo nh?t v? ngh? thu?t Ph??ng ?ông hi?n ??i. Ông yêu say ??m Raphael và ghét cay ??ng Rubens. Ông ?ã c?i chính câu nói n?i ti?ng c?a R.Kipling “ Ôi ! Ph??ng ?ông là Ph??ng ?ông, Ph??ng Tây là Ph??ng Tây H? không bao gi? b?t tay nhau “. Nh?ng h? ?ã g?p nhau trong m?t con ng??i Okakura Kazuko.

 

      Okakura Kazuko (1906) là tác gi? cu?n sách Trà lu?n, m?t tác ph?m quan tr?ng c?n ph?i tham kh?o nh? m?t t? li?u g?c khi ti?p c?n nghiên c?u Trà ??o Nh?t B?n. B?y ?i?m c?a trà lu?n Nh?t B?n theo Okakura Kakuzo, bao g?m Chén trà nhân lo?i, Các tr??ng phái Trà ??o, ??o Lão và Thi?n tông, Trà th?t, Hoa pháp, Trà nhân.

Chén trà nhân lo?i – Tr??c khi tr? thành m?t th? n??c u?ng, trà còn là m?t d??c li?u. Ch? ??n th? k? th? VIII, trà m?i xu?t hi?n ? Trung Hoa trong l?nh v?c thi ca, nh? là m?t thú vui cao th??ng c?a th?i ??i. Vào th? k? th? XV ? Nh?t B?n, trà ???c tôn vinh thành Trà ??o – m?t tri?t lý tôn th? cái ??p trong cu?c s?ng ??i th??ng.

Trà ??o g?i lên cho các tín ?? s? thanh t?nh, trong sáng, hài hoà, huy?n bí và lãng m?n trong tr?t t? xã h?i. Trà ??o ch? y?u tôn th? cái Ch?a hoàn h?o, vì ?ó là m?t n? l?c ?? th?c hi?n m?t kh? n?ng có th? có trong cái s? ??i không có th?, mà chúng ta g?i là cu?c s?ng.

Tri?t lý c?a Trà ??o không ch? ??n gi?n là m?t s? tôn th? cái ??p theo ngh?a thông th??ng c?a t? ng?, b?i vì k?t h?p v?i m? h?c và tôn giáo, nó còn giúp cho con ng??i th? hi?n khái ni?m t?ng h?p c?a chúng ta v? Thiên – ??a – Nhân.

?ây là m?t yêu c?u v? tinh khi?t, vì nó ?òi h?i thanh t?nh; ?ây là m?t ??o ??c ti?t ki?m, b?i vì nó ch?ng minh cho chúng ta, h?nh phúc cu?c ??i ch? y?u là s? ??n gi?n h?n là s? ph?c t?p phi?n toái và chi tiêu phí hoang phí; ?ây là m?t th??c ?o tinh th?n nh?m xác ??nh v? trí c?a chúng ta trong v? tr?. Nó ??i di?n cho tinh th?n dân ch? ?ích th?c c?a Vi?n ?ông, vì nó bi?n các tín ?? Trà ??o thành nh?ng nhà th??ng th?c trà sành ?i?u.

Th? k? th? XV, nghi l? u?ng trà ???c thi?t l?p d??i s? ch? trì c?a Shogun Ashikaga – Voshinasa. Trà ??o ?ã thành quy ph?m ??c l?p và t?n t?i hàng th? k? ? Nh?t B?n. U?ng trà hãm n??c sôi ch? ???c bi?t ? Nh?t B?n gi?a th? k? XIX ?ã thay th? trà b?t khu?y n??c sôi trong dân gian, nh?ng trà b?t khu?y v?n ??ng ??u b?ng ? Nh?t B?n. Trà ??o Nh?t B?n còn v??t lên cao tr? thành m?t tôn giáo và ngh? thu?t s?ng c?a con ng??i. Trà ??o ?òi h?i s? tinh khi?t và t? nh? ?? t?o d?ng cho ch? và khách ???c th??ng th?c h?nh phúc cao th??ng c?a cu?c s?ng hi?n ??i. Trà th?t là m?t ?c ??o trong cái sa m?c c?a ??i s?ng, n?i mà nh?ng k? l? hành m?t m?i g?p nhau ?? u?ng trà và h??ng th? ngu?n vui thú ngh? thu?t, gi?a hoa và h?a ph?m, xung quanh m?t chén trà. Không m?t màu s?c l?, không m?t ti?ng ??ng, không m?t ti?ng nói làm qu?y r?i nh?ng thao tác ??n gi?n và t? nhiên trong quá trình pha u?ng trà. ?ã có m?t tri?t lý t? nh? trong Trà ??o, chính là ??o Lão c?i trang.

 

 

Gi?i thi?u Trà th?t Nh?t B?n

Trà th?t – Sukiya – ch? là m?t túp l?u tranh nh? c?a nông dân. V? t? nguyên Sukiya có ngh?a là Ngôi nhà c?a s? bay b?ng ng?u h?ng. Sau ?ó nhi?u ch? nhân Trà th?t thay b?ng ch? Trung Hoa theo khái ni?m cá nhân v? Trà th?t, thành ra danh t? Sukiya c?ng có ngh?a là Ngôi nhà c?a H? vô hay Ngôi nhà c?a B?t ??i x?ng. ?úng Ngôi nhà c?a s? bay b?ng ng?u h?ng ch? là m?t ki?n trúc t?m th?i ng?n ng?i, d?ng lên ?? làm không gian cho m?t nhu c?u th? m?ng. ?úng là m?t ngôi nhà c?a H? vô, nó tr? tr?i không có trang trí v?nh vi?n, vì ch? nhân có th? r?t t? do, tho?i mái ??t trong ?ó b?t c? m?t cái gì ?? tho? mãn m?t ý ngh? thay ??i b?t th??ng thoáng qua c?a cá nhân.

Trong Trà th?t, bao gi? c?ng s? cái l?p l?i. ?? v?t tr?ng bày ?? trang trí c?n phòng bao gi? c?ng ???c l?a ch?n ?? không có m?t s? trùng l?p v? màu s?c, hình v?. N?u ?ã ??t m?t bông hoa t??i thì không ???c treo b?t c? m?t b?c tranh v? hoa nào n?a. N?u ?ã ch?n m?t ?m ?un n??c tròn thì ph?i ch?n m?t chén vuông. M?t chén u?ng trà màu men ?en thì không ???c có m?t h?p trà s?n ?en bên c?nh. Khi ??t m?t chi?c l? trên bình ??t h??ng ? trên bàn th? – tokonoma – thì không ???c ??t chính gi?a, ?? tránh chia không gian thành hai ph?n b?ng nhau. Chân c?a chi?c bàn th? – tokonoma – ph?i làm b?ng lo?i g? khác các chân c?t khác, ?? tránh c?m giác ??n ?i?u trong gian phòng.

 

Hoa

Hoa là nh?ng ng??i b?n trung thành c?a chúng ta trong m?i ni?m vui và n?i bu?n. Chúng ta ?n u?ng, hát hò, nh?y múa và vui ?ùa v?i nh?ng bông hoa. Chúng ta c??i xin, m?ng sinh nh?t b?ng nh?ng bông hoa. Chúng ta ?ã c? g?ng nói b?ng ngôn ng? c?a loài hoa. Chúng ta tôn th? hoa hu? tr?ng, tr?m t? m?c t??ng v?i hoa sen, xông vào tr?n m?c v?i hoa h?ng và hoa cúc. Làm sao chúng ta có th? s?ng mà không có hoa. Bông hoa là ngu?n an ?i d??i chân gi??ng ng??i ?m; ngu?n ánh sáng ban ph??c lành cho nh?ng tâm h?n m?t m?i. Ngu?n vui thanh th?n c?a hoa c?ng c? s? y?u ?u?i c?a chúng ta trong v? tr?, nh? cái nhìn ch?m chú c?a m?t em bé xinh x?n g?i nh? cho chúng ta nh?ng ni?m hy v?ng ?ã m?t ?i v?nh vi?n. Khi chúng ta n?m xu?ng l?n vào cát b?i, chính hoa ?ã khóc trên n?m m? c?a chúng ta.

 

CategoriesB?c th?y v? Trà

H? ngh? thái ??u C? C?nh Châu – Ng??i ?em huy?n tho?i T? Sa tr? l?i

3 (1)

I- Cu?c ??i và s? nghi?p

C? C?nh Châu [???] (1915 – 1996) nguyên danh là C?nh Châu [??]. Bi?t danh là Man Hy, S?u Bình, V? L?ng D?t Nhân, Kinh Nam S?n ti?u. T? hi?u là H? S?u, Lão Bình. Ông là danh ngh? T? Sa Nghi H?ng, h?i viên Hi?p h?i M? thu?t gia Trung Qu?c, ??i s? công ngh? m? thu?t Trung Qu?c. N?m 18 tu?i, ông bái danh s? h?c ngh?. Sau nh?ng n?m 30, ông t?i Th??ng H?i ch? ?m ph?ng c?. N?m 1954, ông vào làm vi?c t?i H?p tác xã ngh? g?m Th?c S?n Nghi H?ng. N?m 1956, ông ???c chính quy?n t?nh Giang Tô c? làm ng??i ch? ??o k? thu?t, h??ng d?n các ngh? nhân nh?: T? Hán ???ng, Cao H?i D?n, Lý X??ng H?ng, Th?m C? Hoa, Thúc Ph?ng Anh, Ngô T??ng,.. Ông 3 l?n tham gia ??i h?i ??i bi?u Công ngh? M? thu?t toàn qu?c, là nhân v?t có t?m ?nh h??ng r?t l?n ? H?ng Kông, Ma Cao, ?ài Loan, các n??c ?ông Nam Á, ???c các nhân s? trong và ngoài n??c vinh danh ông là “H? ngh? thái ??u”. Tác ph?m c?a ông ???c ch?n tr?ng bày trong vi?n b?o tàng, vi?n v?n v?t trong và ngoài n??c.

Ông ?ã t?ng t? mình xây d?ng X??ng g?i là T? Di hiên. V? ngh? thu?t, thành t?u c?a ông ??t t?i ??nh cao, k? x?o khéo léo, tinh t? hàng ??u. Có th? nói trong s? các ?ào ngh? gia c?n ??i, ông là ng??i có thành t?u cao nh?t, ???c sánh v?i Th?i ??i Bân nhà Minh, ng??i ??i tôn vinh ông là “Nh?t ??i tông s?”, “H? ngh? thái ??u”.

Thu? nh?, ông h?c ? Th? vi?n ?ông Pha Th?c S?n, v?n b?n tính thông minh lanh l?i ông th??ng ???c ch? trì th? vi?n khen ng?i. N?m 1933, ông ? nhà k? th?a nghi?p t?, cùng t? m?u là Thi?u Th? ch? phôi. Không lâu sau, b?ng s? khéo léo, hi?u h?c và tài ngh?, C? C?nh Châu ?ã ti?n tri?n v??t b?c, n?i danh trong gi?i T? sa g?m ngh?.

Kho?ng 20 tu?i, v?i ngh? thu?t tài ba c?a mình, khi ông t?i Th??ng H?i làm ?m ph?ng c?, ?m T? Sa có quai, mi?ng ph?ng Long Ph??ng, kho?n Tr?n Man Sinh nhà Thanh và ti?u vu Trúc Du?t [bình n??c nh? hình m?ng trúc] – tác ph?m hi?n ???c tr?ng bày trong Vi?n b?o tàng Nam Kinh và Vi?n b?o tàng C? Cung B?c Kinh.

Th?i gian này có th? nói là b??c ngo?t quan tr?ng nh?t trong cu?c ??i ch? ?m c?a C? C?nh Châu. Ông may m?n ???c ti?p xúc v?i s? l??ng l?n các trân ph?m c?a các danh gia c? ??i, m?i l?n b?t g?p tác ph?m ?m c? ông ??u say mê nghiên c?u, nghi?n ng?m và h?c h?i, h?p th? nh?ng tinh hoa ?ào ngh? Trung Qu?c.

3 (2)

??i mai hoa h? [????]

    Tháng 10 n?m 1954, ông h??ng ?ng l?i kêu g?i c?a chính quy?n, tham gia tích c?c vào công tác tái thi?t quy ho?ch H?p tác xã T? Sa.

Tháng 1 n?m 1955, ông cùng ??ng nghi?p m? l?p công ngh? T? Sa và truy?n d?y k? thu?t ch? tác, b?i d??ng có nh?ng ng??i tài hoa mang tình yêu v?i g?m ngh? T? Sa, có r?t nhi?u v? ?ã tr? thành công ngh? m? thu?t c?p cao.

N?m 1958, ông tham gia tích c?c vào cu?c cách Mang c?i cách ngh? thu?t T? Sa.

N?m 1959, ông nh?n ch?c phó ch? nhi?m Phòng nghiên c?u k? thu?t T? Sa Nghi H?ng, ??ng th?i tham gia công tác thi?t k?, trang trí ??i h?i ???ng nhân dân B?c Kinh, thi?t k? m?t lo?t các trà c? c? l?n và các bình hoa cao c?p.

T? n?m 1975, ông ?ã nhi?u l?n tham gia công tác nghiên c?u khai thác các lò g?m T? Sa vùng Nghi H?ng, ti?n hành kh?o c?u k? l??ng các lò g?m Nghi H?ng th?i nhà T?ng ? núi Giác D??ng, Lã Th?. Ông nghiên c?u tìm l?ch s? phát tri?n g?m T? Sa và giám ??nh ?? g?m c?, thu th?p các t? li?u ?? r?i vi?t lên m?t tham lu?n v? T? Sa ?ào ngh?.

N?m 1980, d??i s? ?ng h? và tham giam tích c?c c?a ông, l?p “T? Sa ??c ngh?” ?ã ???c thành l?p. Cùng v?i s? ?ng h? c?a ông La Qu? D?ng – nhà s?u t?m H?ng Kông, ông ?ã ti?n hành ph?c ch? các danh tác l?ch s?, ??ng th?i tuy?n ch?n các h?c viên, ?ào t?o trong m?i tu?n. ?ây là n?n t?ng ??a ngh? thu?t ch? tác T? Sa lên m?t n?c thang cao h?n.

N?m 1981, t?i H?i tri?n lãm ngh? thu?t Châu Á l?n th? VI t?i H?ng Kông m?t lo?t các tác ph?m c?a l?p “T? Sa ??c ngh?” ?ã ???c tr?ng bày, nh?n ???c s? yêu m?n, ?ánh giá cao c?a gi?i ngh? thu?t.

N?m 1982, ông ???c Nhà n??c trao danh hi?u công ngh? m? thu?t s?.

N?m 1985, C? C?nh Châu ??m nh?n ch?c Giám ??c S? nghiên c?u T? Sa Nghi H?ng, ??a ngh? thu?t T? Sa  t? th??ng ph?m hóa lên t?i ??ng c?p V?n hóa Ngh? thu?t. N?m 1989, ông tr? thành Công ngh? m? thu?t s? c?p cao, sau khi “T? Sa Nghi H?ng” ???c Nhà n??c trao t?ng Gi?i th??ng B?c v? ch?t l??ng, ông l?i t? thân thi?t k? ch? ??o ch? tác m?t lo?t các tinh ph?m, tham gia ho?t ??ng tri?n lãm bình ph?m c?p toàn qu?c, thúc ??y vi?c ??a trà c? T? Sa cao c?p “ph??ng viên bài” [???] ???c nhà n??c trao t?ng “gi?i th??ng ch?t l??ng Vàng”.

Tháng 4 n?m 1988, B? công nghi?p N??c C?ng hòa nhân dân Trung Hoa ?ã trao t?ng cho ông danh hi?u “??i s? công ngh? m? thu?t Trung Qu?c”.

N?m 1989, ông t?i H?ng Kông d? tri?n lãm, các tác ph?m c?a ông ???c ch?n làm ch? ?? t?a ?àm c?a gi?i yêu chu?ng T? Sa ?ào ngh?.

II- K? l?c giá ?m c?a C? C?nh Châu

3 (2)

C? C?nh Châu T? sa vân kiên Nh? Ý tam ??u trà c? bán 102.350.000 nhân dân t?

3 (4)

B? ?m ?? bích c?a C? C?nh Châu ???c bán ra sau ??u giá là 17.825.000 nhân dân t?

 3 (6)3 (7)

?m Th?ch Bi?u do C? C?nh Châu ch?, Ngô H? Phàm kh?c h?a bán ??u giá : 12.320.000 nhân dân t?

 3 (8)

?m T?ng M?o h?

T?ng M?o h? là m?t lo?i t?o hình th?nh hành nh?t trong l?ch s? ?m T? Sa, ??c bi?t là Th?i k? nhà Minh, Thanh. Hình ?nh ?m là ??i s? C? C?nh Châu ph?ng c? ?m T?ng M?o c?a c? nhân ch? tác mà thành, t?o hình này vô cùng ??c ?áo, các chi ti?t c?ng vô cùng chính xác, ??u ??n, hình n?p ?m gi?ng nh? m? c?a nhà t?ng, c? C? ?ã l?y tên là T?ng M?o h?, ?áy ?m kh?c ?n vuông “C?nh Châu ch?”.

Hình dáng c?a T?ng M?o h? xu?t hi?n ? lò Long Tuy?n th?i k? T?ng Nguyên, trong g?m s? tr?n C?nh ??c ?ã xu?t hi?n, vào nh?ng n?m H?ng V?, V?nh L?c nhà Minh ?ã t?ng ch? tác và nung ?? s?, ?m T?ng M?o men trong h?ng và hoa xanh. ?m trà T? Sa T?ng M?o do s? chùa Kim Sa nhà Minh b?t ??u làm, sau ?ó Th?i ??i Bân ?ã k? th?a. Nh?ng t?i nhà Thanh b? th?t truy?n. ?ây chính là nguyên nhân chúng ta r?t khó nhìn th?y m?t ?m T?ng M?o gi?ng nh? v?y th?i nhà Thanh.

Do thân ?m T?ng M?o h? là hình l?c ph??ng g?p khúc ph?n b?ng, nên trong quá trình l?p ráp các mi?ng ??t yêu c?u ph?i n?m v?ng k? thu?t c? b?n và ph?i có s? hi?u bi?t v? n?i hàm v?n hóa uyên bác. ?m T?ng M?o do C? C?nh Châu ch? tác các ph?n hình, ch?t, th?n ??u vô cùng tinh t?, sâu s?c. Tr??c ?ây ?m T?ng M?o n?m trong b? s?u t?p c?a m?t nhà s?u t?m thành ph? Nam Kinh, t?nh Giang Tô l?u gi?, hi?n nay, T?ng M?o ???c tr?ng bày t?i H?ng Sinh ???ng B?c Kinh c? ngo?n thành.

III- Các tác ph?m tiêu bi?u c?a ông

 3 (9)

                                                             Tam tuy?n cafe h? [?????]
Cao 13.5 cm, r?ng 9.8 cm
Tam tuy?n cafe h? là ?? g?m T? Sa n?i phôi, có ?m, có c?c, có ??a, có bình s?a, có c?c cà phê, có l? ???ng t?o thành m?t b?, là tác ph?m công ngh? T? Sa xu?t kh?u n?m 1956. ?áy ?m kh?c tri?n vuông “Man Hy ?ào ngh?”, kh?c tri?n trong n?p “C? C?nh Châu.?n kho?n “Man Hy ?ào ngh?”, “Man” tiêu bi?u cho cái ??p, “Hy” t?c là
Ánh quang r?c r? tr??c m?t, n?i hàm phong phú th? hi?n s? hoài bão c?a C? th?.
Sau khi ông 40 tu?i ?ã hoàn toàn n?m v?ng tri th?c công ngh? ch?n ??t, ph?i ch? ??t, t?i gia công thành ph?m, nhi?t tâm nghiên c?u t?o hình ?m T? Sa cu?i cùng ?ã hình thành k? pháp ??c ?áo.
T?o hình “Tam tuy?n cafe h?” c?c ??n gi?n, nh?ng có th? th?y rõ s? công phu trong ch? tác c?a ông. Thân ?ng th?ng t?p,
trang trí 3 ???ng vòng tròn phân tách, kích th??c cân b?ng, chu?n xác, n?p kh?m, m?t n?p h?i vòm, mi?ng hình thùng, núm hình cây c?u, quai vòng tròn d?t, ?áy ng?c bích hài hòa v?i ch?nh th? ?m, n?i b?t linh kính trong t?o hình t??ng nh? bình th??ng ?y… ?? khó khi ch? tác ?m này r?t l?n, hoàn toàn d?a trên s? ch?nh chu các ???ng, các m?t trong nh?ng g?p khúc, ch?nh th? hoàn toàn t?o c?m giác d? ch?u, trang nhã.

 3 (10)

B? trà tàng l?c tr?u giác (6 góc ?n) [??????(??)]

 

Cao: 9 cm. R?ng: 18.3 cm
?n n?p: C? C?nh Châu [
???]
?n ?áy: hành nh?t nh?t gian vi ngã phúc [
???????]
Thân ?m là kh?i trong h?i d?t, t? núm, n?p, mi?ng, thân d?n chân ??u là hình l?c l?ng, các ???ng nét rõ ràng, s?c nét, ?? g?p n? hài hòa, mang nét viên nhu?n, trong v? tròn có nét vuông, trong hình vuông ng? v? tròn. ?m này t?o hình ?? khó khá cao, t?o hình Manh m?, tác công nghiêm ng?t.

 3 (11)

                                                                     Tr? s? h? [???]
Ch? kh?c thân: Hán chi Cam Tuy?n b?t n?ng th??ng dã [
????????], Th?ch sinh th? kh?c
Ki?n trúc tr? s? th? c? (c?t tr?) ch?ng ?? gò ?á?

 3 (12)

D??ng ??ng h? [???]


Cao 14.5 cm, r?ng: 15 cm
Thân ?m kh?c: ?ông Pha ?ào h?, ???ng hi?n s?n trà, ng?c n? ?àm th?y, túc cung cao nhân thanh th??ng, ?t D?u thu nguy?t vi H?ng Pháp huynh thanh ngo?n, Ph?m Thu?n K? phúc t?ng, ch? n?m 34 Dân Qu?c, Giám ??c s? c?i cách ch?t ??t Nghi H?ng H?ng Pháp, Chính ?y thành ph? Nghi H?ng Ph?m Thu?n K? t?ng, c? C? ?ích thân kh?c ch?.

 3 (14)

Chu nê Tây Thi [????]


Kho?n: Kinh Khê Hu? Manh Th?n ch? [
??????] (?áy), C?nh Ký [??](quai)

3 (15)

?m T? Sa Th?ch Bi?u [???]


Giá ti?n t?i bu?i ??u giá mùa thu n?m 2013 ? B?o L?i, B?c Kinh, giá ch?t là 28.750.000 nhân dân t?.
C? C?nh Châu gi?i v? ?? quang khí, m?i ?? c?a ông ??u dày công ch? tác. ?m này là t? h?p h?u c? c?a các hình tam giác, ba chân ? ?áy ?m v?ng chãi mang khí phách hào hùng.
?m có ph?n vòi th?ng, mi?ng ??u, tinh t?, quai ?m vòng tròn, núm n?p hình cây c?u, mang v? ??p t? nhiên, thanh thoát,
thân ?m d?t h?n ?m truy?n th?ng, trong cái h? t?n t?i cái th?c, d?t mà không thô. Thân ?m không trang trí màu s?c gì, th? hi?n v? ??p thu?n khi?t, t? nhiên c?a ch?t ??t.

IV-?n kho?n

3 (16)

N?m 1932, ông ? nhà h?c theo t? m?u, dùng ?n: M?c duyên trai [???], M?c duyên trai C?nh ???ng ch? [??????], C?nh ký [??], C?nh Châu [??], V? l?ng d?t nhân [????].

N?m 1942, ?n có T? Di hiên [???], T? Di hiên ch? nhân [?????], ??c nh?t nh?t nhàn vi ngã phúc [???????], túc ngô s? h?o ngo?n nhi lão [????????], Man Hy [??], Man Hy ?ào ngh? [????] , V? l?ng d?t nhân [????].

N?m 1944, s? d?ng ?n Lão Bình [??], S?u Bình [??]

N?m 1945, s? d?ng ?n Kinh Nam s?n ti?u [????], Kinh s?n h? ?n [????]

N?m 1955, s? d?ng nhàn ch??ng: Suy?t m?c khan trà [????]

N?m 1984, s? d?ng ?n: C?nh Châu th?t th?p h?u tác [??????], H? S?u [??]

Th?p niên 90 c?a th? k? XX, kh?c lên ?n ch??ng vuông: Sinh vu ?t Mão

“V? l?ng d?t nhân” [ ????] là ngh? danh ch? ?m c?a C? C?nh Châu, th? hiên cá tình n?m ?ó t? mình ngao du th??ng ngo?n ?n gi?t, mang tinh th?n Manh m?, c?ng th? hi?n lý t??ng bay cao bay xa theo m?c tiêu phong cách thanh tú.

Bàn thêm v? T? Sa

Nói m?t cách tr?u t??ng v? cái ??p g?m T? Sa có th? t?ng k?t qua b?n y?u t?: Hình, th?n, khí, thái. Nét ??p hình th?c là các ???ng nét bên ngoài c?a s?n ph?m, th?n t?c là th?n v?n, nh? có th? làm ng??i ta th? nghi?m v?n v? v? ??p tinh th?n; khí t?c là khí ch?t, cái ??p b?n ch?t màu s?c hài hòa trong n?i hàm tác ph?m, thái t?c là hình thái, các t? thái kích th??c cao, th?p, béo, g?y, c??ng nhu, vuông tròn. T? m?t vài ph??ng di?n nh?t quán nh? v?y m?i là m?t tác ph?m ??p hoàn m?.

Nh?n bi?t ?m T? Sa th?t gi?, th? nh?t nh? giám ??nh th? h?a, ??u tiên ph?i t? vi?c nâng cao nh?n th?c lý tính, lý tính t?c là b?i d??ng t? ch?t h?c th?c c?a b?n thân ?? nâng cao trình ?? m? quan; th? hai, là giao l?u trên nhi?u ph??ng di?n, trao ??i th??ng giám các tác ph?m ??p c?a các danh gia, nâng cao c?m tính, th?o lu?n và tìm hi?u hình ch? phong cách c?a các danh gia, th? pháp k? x?o, s? tr??ng ngh? thu?t,…

 

CategoriesB?c th?y v? Trà

DANH NHÂN TRÀ ??O

 

M?i dân t?c có m?t c?m nh?n v? trà m?t cách khác nhau. V?n hóa Trà ??o t?o nên nhi?u Danh nhân trà và chính nh?ng con ng??i ?y c?ng ?? l?i nh?ng c?m nh?n khó quên v? trà.  M?t s? nh?ng danh nhân trà n?i ti?ng nh?:Trung Hoa có Nh? L?c V?, L? ??ng Ng?c Xuyên t?, Tô ?ông Pha, B?ch C? D?, L? T?n, Quách M?t Nh??c; Nh?t B?n có Senno Rik?u, Okakura Kazuko;Vi?t Nam có Nguy?n Trãi, vua Lê Thánh , h?i Tao ?àn, Tr?ng Trình Nguy?n B?nh Khiêm, Nhà v?n Ph?m ?ình H?, Nguy?n Tuân …

Trong bài vi?t này, chúng tôi s? gi?i thi?u m?t s? Danh nhân trà Nh?t b?n n?i ti?ng: Senno Riky? và Okakura Kazuko

2

Senno Riky?

      Senno Riky? là trà s? Nh?t B?n c?a nhà bá ch? ??c tài Oda Nobugana và Toytosu Heydoshi ?ã phát tri?n  ngh? thu?t u?ng trà lên m?t v? th? ch?a t?ng có tr??c ?ây. Senno Riky? và Toytosu Heydoyshi ?ã tr? thành thù ??ch nhau v? quan ?i?m ngh? thu?t u?ng trà. M?i mâu thu?n sâu s?c v? trà ??o gi?a hai ng??i d?n ??n Toytosu Heydoyshi yêu c?u Senno Riky? t? sát m? b?ng – harakiri. M?t s? ki?n t??ng t? c?ng ?ã s?y ra v?i Furuta Oribe, ng??i k? nghi?p c?a Senno Riky? vì âm m?u ch?ng l?i T??ng quân Tokugawa Ieyasu c?a Tokogawa.

H?c trò Kobori Enshu c?a Oribe ti?p t?c ngh? thu?t Trà ??o chính th?ng và thi?t k? V??n trà và Trà th?t, là trà s? c?a các T??ng quân Tokogawa, ho?t ??ng t? do trong gi?i quý t?c.

Senno Riky? là m?t ngh? s? vào th? k? th? 16 trong qu?n th?n c?a T??ng quân Hideyoshi, ?ã duy?t bu?i nghi l? theo ki?u cách wabi (có ngh?a là thô s?, ??n gi?n), “t?nh l?ng”, “không có trang trí gì”; ?i?u mà ?a s? nhân dân ?a thích ? Nh?t B?n.

Các ch? nhân phòng trà wabi ?a thích nh?t nh?ng trà c? ??n gi?n, ki?u dáng thô s?.

Senno Riky? ?ã nghiên c?u t?c u?ng trà và sáng l?p Trà ??o Nh?t B?n, ra m?t t?i chùa Kinh s?n t?; t? ?ó ?? xu?t 4 nguyên t?c “Hoà – Kính – Thanh – T?nh” ?? b?i d??ng ??o ??c và n?p s?ng x? th? v?n minh trong xã h?i con ng??i. Senno Riky? và ??ng tác gi?, phát tri?n Trà ??o bao g?m b?n ??c ?i?m: S? hoà ??ng c?a các khách m?i, s? tôn kính trà c? hành l?, s? tôn kính khách m?i và s? tinh khi?t c?a nghi th?c Shinto, yêu c?u ng??i tham gia bu?i nghi l? Trà ??o, r?a s?ch tay và súc mi?ng, nh? là m?t c? ch? bi?u hi?n c?a s? tinh khi?t tr??c khi b??c vào Trà th?t, s? bình th?n s? d?ng lâu dài và trân tr?ng m?i v?t dùng trong nghi l? Trà ??o.

Trà ??o Nh?t B?n ?ã th?ng hoa v??t lên cao, ?? tr? thành m?t tôn giáo và m?t ngh? thu?t s?ng c?a con ng??i. Trà ??o ?òi h?i s? tinh khi?t và t? nh? nh?m t?o d?ng cho ch? nhân và khách m?i ???c th??ng th?c nh?ng giây phút th? giãn, h?nh phúc và cao th??ng trong cu?c s?ng ??i th??ng hi?n ??i.

Okakura Kazuko

      Okakura Kazuko sinh n?m 1862, m?t n?m 1913. V?n là ng??i Nh?t B?n chính c?ng, ???c giáo d?c t? s?m n?n v?n hóa Nh?t B?n, là ng??i b?o v? nhi?t tình truy?n th?ng và phong t?c t?p quán Nh?t B?n ?ã làm nên s?c m?nh và n?n v?n minh Nh?t B?n trong nhi?u th? k?, ?ã xu?t b?n các tác ph?m Lý t??ng Ph??ng ?ông (1903), S? th?c d?y c?a Nh?t B?n (1905), Trà lu?n (1906) b?ng ti?ng Anh. Khi còn tr? n?m 1886 ông ?ã vi?t bài gi? thi?u m? ??u c?a Lý t??ng Ph??ng ?ông nên ???c b? nhi?m làm thành viên c?a phái ?oàn chính ph? Hoàng gia Nh?t B?n c? sang châu Âu và Hoa K? ?? nghiên c?u kh?o sát l?ch s? ngh? thu?t và phong trào v?n hóa ngh? thu?t hi?n ??i. Ông không h? b? suy y?u b?i cu?c kh?o sát này mà trái l?i ?ã kh?i lên ni?m ?am mê ngh? thu?t châu Á. T? ?ó ông ?ã ho?t ??ng tích c?c ?? ph?c h?ng ngh? thu?t Trung Hoa làm ??i tr?ng v?i nh?ng xu h??ng châu Âu lúc ?ó ?ang th?nh hành ? Vi?n ?ông. Tr? v? Nh?t B?n, chính ph? Nh?t B?n ?ã b? nhi?m ông gi? ch?c v? Giám ??c Tr??ng ngh? thu?t Ueno m?i m? ? vùng ngo?i ô Tokyo. Nh?ng lúc ?ó nh?ng bi?n ??ng chính tr? ???ng th?i ?ã ??a ph??ng pháp giáo d?c châu Âu lên ngôi ??u b?ng trong các tr??ng h?c n?m 1897 l?i r? lên, nên Okakura Kazuko ?ã ?? ??n  t? ch?c. Sáu tháng sau 39 ngh? nhân n?i ti?ng ?ã t?p trung d??i lá c? c?a ông và m? ra Tr??ng ngh? thu?t Nippon Bijitsu – in còn g?i là B?o tàng m? thu?t ? Yanaka t?i vùng ngo?i ô Tokyo. Nh?ng ngh? thu?t nh? s?n trang trí Nh?t B?n, ?úc ??ng thau, làm ?? g?m s? cùng v?i ngh? thu?t v? tranh và ?iêu kh?c ?ã ???c gi?ng d?y trong tr??ng. Ông còn giúp chính ph? Nh?t B?n thu th?p phân lo?i nh?ng kho tàng ngh? thu?t c?a Nh?t B?n. Ông ?ã b? t?t c? nh?ng toan tính cá nhân, s? yên ?m và ti?n c?a cá nhân ?? ??u tranh v?i ?nh h??ng t? n?n vùng v?y ???ng th?i c?a s?c m?nh v?t ch?t Ph??ng Tây. Hoàng ?? m?i c?a Nh?t B?n là b?n h?u c?a ông c?ng hy v?ng nh? ông m?t s? tr?i d?y c?a nh?ng lý t??ng truy?n th?ng ?? ch?n ??ng phong trào th?y tri?u cu?n cu?n c?a n?n v?n minh v?t ch?t c?a Ph??ng Tây.

Gia ?ình cô Mary Curtis ng??i M? ? Boston có m?t ng??i b?n thân thi?t và th??ng xuyên lui t?i th?m h?i gia ?ình là Okakura Kazuko khi ông du h?c dài ngày ? M?. Trò truy?n ?àm tho?i v?i ông th?t tuy?t v?i vì ông r?t thông thái hi?u bi?t sâu r?ng. Th?u ?áo quá kh? t??ng t?n, l?i hi?u bi?t sâu r?ng nh?ng ??nh cao ngh? thu?t và cu?c s?ng ???ng ??i. Ông k? chuy?n l?ch s? và huy?n tho?i c?a n??c Nh?t B?n c? x?a m?t cách hóm h?nh khôi hài. Ông say mê âm nh?c nh?t là âm nh?c Pháp hi?n ??i. Ông thu?c dòng h? võ s? ??o gà nòi samourai. Theo cô Mary Curtis ông có vóc dáng ng??i cao l?n, tóc h?i so?n, nh?t là hai bàn tay r?t ??p gi?ng nh? bàn tay c?a Ph?t bà và bao gi? c?ng m?c trang ph?c Nh?t B?n. Ông r?t bình d? và nhi?u tài n?ng. ?ó là m?t nhà khoa h?c thông thái và nhà v?n ??c ?áo nh?t v? ngh? thu?t Ph??ng ?ông hi?n ??i. Ông yêu say ??m Raphael và ghét cay ??ng Rubens. Ông ?ã c?i chính câu nói n?i ti?ng c?a R.Kipling “ Ôi ! Ph??ng ?ông là Ph??ng ?ông, Ph??ng Tây là Ph??ng Tây H? không bao gi? b?t tay nhau “. Nh?ng h? ?ã g?p nhau trong m?t con ng??i Okakura Kazuko.

      Okakura Kazuko (1906) là tác gi? cu?n sách Trà lu?n, m?t tác ph?m quan tr?ng c?n ph?i tham kh?o nh? m?t t? li?u g?c khi ti?p c?n nghiên c?u Trà ??o Nh?t B?n. B?y ?i?m c?a trà lu?n Nh?t B?n theo Okakura Kakuzo, bao g?m Chén trà nhân lo?i, Các tr??ng phái Trà ??o, ??o Lão và Thi?n tông, Trà th?t, Hoa pháp, Trà nhân.

Chén trà nhân lo?i – Tr??c khi tr? thành m?t th? n??c u?ng, trà còn là m?t d??c li?u. Ch? ??n th? k? th? VIII, trà m?i xu?t hi?n ? Trung Hoa trong l?nh v?c thi ca, nh? là m?t thú vui cao th??ng c?a th?i ??i. Vào th? k? th? XV ? Nh?t B?n, trà ???c tôn vinh thành Trà ??o – m?t tri?t lý tôn th? cái ??p trong cu?c s?ng ??i th??ng.

Trà ??o g?i lên cho các tín ?? s? thanh t?nh, trong sáng, hài hoà, huy?n bí và lãng m?n trong tr?t t? xã h?i. Trà ??o ch? y?u tôn th? cái Ch?a hoàn h?o, vì ?ó là m?t n? l?c ?? th?c hi?n m?t kh? n?ng có th? có trong cái s? ??i không có th?, mà chúng ta g?i là cu?c s?ng.

Tri?t lý c?a Trà ??o không ch? ??n gi?n là m?t s? tôn th? cái ??p theo ngh?a thông th??ng c?a t? ng?, b?i vì k?t h?p v?i m? h?c và tôn giáo, nó còn giúp cho con ng??i th? hi?n khái ni?m t?ng h?p c?a chúng ta v? Thiên – ??a – Nhân.

?ây là m?t yêu c?u v? tinh khi?t, vì nó ?òi h?i thanh t?nh; ?ây là m?t ??o ??c ti?t ki?m, b?i vì nó ch?ng minh cho chúng ta, h?nh phúc cu?c ??i ch? y?u là s? ??n gi?n h?n là s? ph?c t?p phi?n toái và chi tiêu phí hoang phí; ?ây là m?t th??c ?o tinh th?n nh?m xác ??nh v? trí c?a chúng ta trong v? tr?. Nó ??i di?n cho tinh th?n dân ch? ?ích th?c c?a Vi?n ?ông, vì nó bi?n các tín ?? Trà ??o thành nh?ng nhà th??ng th?c trà sành ?i?u.

Th? k? th? XV, nghi l? u?ng trà ???c thi?t l?p d??i s? ch? trì c?a Shogun Ashikaga – Voshinasa. Trà ??o ?ã thành quy ph?m ??c l?p và t?n t?i hàng th? k? ? Nh?t B?n. U?ng trà hãm n??c sôi ch? ???c bi?t ? Nh?t B?n gi?a th? k? XIX ?ã thay th? trà b?t khu?y n??c sôi trong dân gian, nh?ng trà b?t khu?y v?n ??ng ??u b?ng ? Nh?t B?n. Trà ??o Nh?t B?n còn v??t lên cao tr? thành m?t tôn giáo và ngh? thu?t s?ng c?a con ng??i. Trà ??o ?òi h?i s? tinh khi?t và t? nh? ?? t?o d?ng cho ch? và khách ???c th??ng th?c h?nh phúc cao th??ng c?a cu?c s?ng hi?n ??i. Trà th?t là m?t ?c ??o trong cái sa m?c c?a ??i s?ng, n?i mà nh?ng k? l? hành m?t m?i g?p nhau ?? u?ng trà và h??ng th? ngu?n vui thú ngh? thu?t, gi?a hoa và h?a ph?m, xung quanh m?t chén trà. Không m?t màu s?c l?, không m?t ti?ng ??ng, không m?t ti?ng nói làm qu?y r?i nh?ng thao tác ??n gi?n và t? nhiên trong quá trình pha u?ng trà. ?ã có m?t tri?t lý t? nh? trong Trà ??o, chính là ??o Lão c?i trang.

Gi?i thi?u Trà th?t Nh?t B?n

Trà th?t – Sukiya – ch? là m?t túp l?u tranh nh? c?a nông dân. V? t? nguyên Sukiya có ngh?a là Ngôi nhà c?a s? bay b?ng ng?u h?ng. Sau ?ó nhi?u ch? nhân Trà th?t thay b?ng ch? Trung Hoa theo khái ni?m cá nhân v? Trà th?t, thành ra danh t? Sukiya c?ng có ngh?a là Ngôi nhà c?a H? vô hay Ngôi nhà c?a B?t ??i x?ng. ?úng Ngôi nhà c?a s? bay b?ng ng?u h?ng ch? là m?t ki?n trúc t?m th?i ng?n ng?i, d?ng lên ?? làm không gian cho m?t nhu c?u th? m?ng. ?úng là m?t ngôi nhà c?a H? vô, nó tr? tr?i không có trang trí v?nh vi?n, vì ch? nhân có th? r?t t? do, tho?i mái ??t trong ?ó b?t c? m?t cái gì ?? tho? mãn m?t ý ngh? thay ??i b?t th??ng thoáng qua c?a cá nhân.

Trong Trà th?t, bao gi? c?ng s? cái l?p l?i. ?? v?t tr?ng bày ?? trang trí c?n phòng bao gi? c?ng ???c l?a ch?n ?? không có m?t s? trùng l?p v? màu s?c, hình v?. N?u ?ã ??t m?t bông hoa t??i thì không ???c treo b?t c? m?t b?c tranh v? hoa nào n?a. N?u ?ã ch?n m?t ?m ?un n??c tròn thì ph?i ch?n m?t chén vuông. M?t chén u?ng trà màu men ?en thì không ???c có m?t h?p trà s?n ?en bên c?nh. Khi ??t m?t chi?c l? trên bình ??t h??ng ? trên bàn th? – tokonoma – thì không ???c ??t chính gi?a, ?? tránh chia không gian thành hai ph?n b?ng nhau. Chân c?a chi?c bàn th? – tokonoma – ph?i làm b?ng lo?i g? khác các chân c?t khác, ?? tránh c?m giác ??n ?i?u trong gian phòng.

Hoa

Hoa là nh?ng ng??i b?n trung thành c?a chúng ta trong m?i ni?m vui và n?i bu?n. Chúng ta ?n u?ng, hát hò, nh?y múa và vui ?ùa v?i nh?ng bông hoa. Chúng ta c??i xin, m?ng sinh nh?t b?ng nh?ng bông hoa. Chúng ta ?ã c? g?ng nói b?ng ngôn ng? c?a loài hoa. Chúng ta tôn th? hoa hu? tr?ng, tr?m t? m?c t??ng v?i hoa sen, xông vào tr?n m?c v?i hoa h?ng và hoa cúc. Làm sao chúng ta có th? s?ng mà không có hoa. Bông hoa là ngu?n an ?i d??i chân gi??ng ng??i ?m; ngu?n ánh sáng ban ph??c lành cho nh?ng tâm h?n m?t m?i. Ngu?n vui thanh th?n c?a hoa c?ng c? s? y?u ?u?i c?a chúng ta trong v? tr?, nh? cái nhìn ch?m chú c?a m?t em bé xinh x?n g?i nh? cho chúng ta nh?ng ni?m hy v?ng ?ã m?t ?i v?nh vi?n. Khi chúng ta n?m xu?ng l?n vào cát b?i, chính hoa ?ã khóc trên n?m m? c?a chúng ta.

 

CategoriesB?c th?y v? Trà

Trà thánh L?C V? – Trung Hoa

L?c V? (733 – 804), t? là H?ng Ti?m (??) X?ng Tang Tr? Ông, tên hi?u khác là Cánh L?ng T?, ?ông C??ng T?, Trà S?n Ng? S?. Ông còn có tên khác là T?t, hi?u Quý Tì. Ng??i Cánh L?ng, Ph?c Châu th?i nhà ???ng (nay là thành ph? Thiên Môn, t?nh H? B?c, Trung Qu?c). Ông là ng??i có kinh nghi?m s?ng phong phú, h?c v?n sâu r?ng, có nhi?u sáng t?o trong các l?nh v?c V?n h?c, L?ch s?, Kí k?ch, Âm v?n, Ph??ng chí, Th? pháp…Tuy nhiên, ?nh h??ng ???c ng??i ??i sau nói ??n nhi?u nh?t c?a ông l?i là nghiên c?u v? trà ??o. Ông su?t ??i yêu thích trà, ?ã vi?t cu?n sách chuyên nghiên c?u v? trà là: Trà kinh ?ây là b? sách lý lu?n Trà h?c chuyên môn ??u tiên trên th? gi?i. L?c V? ???c ng??i ??i sau tôn lên là Trà thánh L?c V?, ?ó là m?t trong m??i v? thánh trong l?ch s? Trung hoa.

–> trà nõn tôm

M?c l?c
1 Cu?c ??i
1.1 Truy?n thuy?t
1.1.1 Tên ??t
1.1.2 Không thích Ph?t h?c
1.1.3 Nh?ng câu chuy?n v? trà
1.1.4 Chuy?n tình v?i Lý Quý Lan
1.1.5 ??i ng?a l?y Trà Kinh
2 Trà Kinh
2.1 C?u ??o trà
3 Chú thích

Cu?c ??i

L?c V? là ng??i có tính khôi hài, ?ã t?ng có th?i là di?n viên h?. Ông không thích làm quan, ch? thích ?óng c?a ??c sách. Ông có quan h? thân thi?t v?i các nhà th?: Ki?u Nhiên, M?nh Giao; nhà th? pháp Nhan Chân Khanh, nhà th? n? Lý Quý Lan c?ng là b?n thân thi?t c?a ông. Ông là ng??i có tài th? v?n, nh?ng th? v?n c?a ông còn l?u truy?n l?i không nhi?u. Cu?c ??i ông có nhi?u chuy?n mang tính truy?n k?, nên truy?n thuy?t v? ông trong dân gian r?t nhi?u.
Truy?n thuy?t
Tên ??t

Chùa Long Cái ? ??t Cánh L?ng (nay là Thiên Môn, H? B?c). M?t ngày trong n?m Khai Nguyên th? 21 ??i ???ng (733), ??i hòa th??ng Thích Công d?y s?m, nghe có ti?ng chim nh?n. Ông ?i ra c?a chùa nhìn th?y m?t ?àn chim nh?n v? cánh bay trên ?ê, dáng v? c?a chúng không th?t bình th??ng. Ông l?i g?n xem, th?y m?t ??a tr? s? sinh b? b? r?i, ?ang n?m trên ?ê, l?nh cóng và ?ang khóc kh?n c? ti?ng. ?àn chim ?ang dùng cánh che ch?, ? ?m cho bé. Hòa th??ng li?n b? em bé v? nuôi d??ng. Vì bé ???c tìm th?y d??i cánh chim nh?n nên hòa th??ng ??t tên là L?c V?.
Không thích Ph?t h?c

Ban ??u, Hòa th??ng g?i L?c V? ? nhà m?t nho s? h? Lý, khi lên 6 tu?i ông quay v? s?ng cùng ??i hòa th??ng Tích Công. Nh?ng L?c V? l?i không có chí ?i theo nhà Ph?t, mà ?? tâm nghiên c?u Nho giáo. Gi?n L?c V? không bi?t nghe l?i, Tích Công hòa th??ng ph?t ông ph?i làm công vi?c ti?n v? nh? lau r?a n?n nhà, tr?n bùn ??p t??ng, cõng ngói l?p chùa. v.v… Ông không h? kêu ca, l?ng l? làm t?t các công vi?c ???c giao, ông chú tâm vào Nho h?c. Do kh? công rèn luy?n, L?c V? ?ã h?c ???c không ít ki?n th?c.

Nh?ng câu chuy?n v? trà

Hòa th??ng Tích Công r?t thích u?ng trà. Ngay t? khi còn nh? L?c V? ?ã bi?t pha trà cho hòa th??ng, d?n d?n c?ng bi?t cách th??ng th?c trà. Ông không nh?ng bi?t u?ng trà, pha trà, mà còn bi?t ?? ý h?c h?i nh?ng ng??i xung quanh cách s?n xu?t trà và kinh nghi?m v? u?ng trà. Do ch?m ch? nghiên c?u Nho h?c và ngày càng l?nh nh?t v?i Ph?t h?c, vì v?y th??ng b? ?ánh ?òn nên ông ?ã tr?n ?i kh?i chùa. Tích Công hòa th??ng r?t sành u?ng trà, n?u không ph?i trà do L?c V? pha thì không u?ng. T? khi L?c V? b? ?i, u?ng trà do ng??i khác pha, hòa th??ng ??u th?y nh?t nh?o vô v?, ?ành t? b? thú vui u?ng trà. Sau khi ??i Tông hoàng ?? nghe ???c câu chuy?n ?ó, bèn tri?u hòa th??ng Tích Công vào cung, ra l?nh ng??i trong cung pha trà cho ông u?ng, ?? th? kh?u v? c?a hòa th??ng. Khi nh?p m?t ng?m trà, hòa th??ng ?ã chau mày nh?n m?t không u?ng n?a. Th?y v?y, hoàng ?? cho ng?? ?i kh?p n?i tìm b?ng ???c L?c V?, bí m?t tri?u vào cung, ra l?nh pha trà. Tích Công hòa th??ng sau khi u?ng th?, luôn mi?ng ca ng?i và cao h?ng nói r?ng: ?ây ?úng là trà do L?c V? pha
Trong Lo?n An S?, L?c V? v? Hán Th?y, v??t Tr??ng Giang ?n c? ? Chi?t Giang lánh n?n. Ông vào ? trong chùa Diêu Khê (nay là Ngô H?ng), t? s?ng là Tang Tr? Ông, b?t ??u vi?t Trà Kinh. Trong th?i gian này ông ?i kh?o sát th?c t? ? Chi?t Giang, Giang Tô, Giang Tây, H? Nam… M?t l?n trên ???ng ?i ông g?p Lý Quý Khanh (là ng??i ?ang trên ???ng ?i nh?n ch?c Th? S? H? Châu), r?t ng??ng m? s? hi?u bi?t v? trà c?a L?c V?. M?t hôm thuy?n ?i qua D??ng T? (nay là Nghi Tr?ng Giang Tô), Lý Quý Khanh l?nh cho binh s? ?i Nam Nh? l?y n??c ?? pha trà. V?n là ch?t n??c ? Nam Nh? (m?t trong 3 dòng ch?y c?a Tr??ng Giang) có v? r?t trong mát n?i ti?ng là pha trà t?t. Khi binh s? mang n??c quay v?, chu?n b? pha trà thì L?c V? l?c ??u nói: ?ây không ph?i là n??c Nam Nh?, ?ây có l? là n??c sông ven b?. Khi Lý Quý Khanh h?i ng??i ?i l?y n??c. Binh s? vô cùng kinh ng?c không dám nói d?i, v?i nói th?t: Tôi ?ã ??n Nam Nh? l?y ??y m?t bình, nh?ng khi quay v?, do sóng l?n, n??c trong bình ?? m?t m?t n?a, s? b? trách m?ng, bèn l?y n??c ? ven sông ?? vào cho ??y. Nh?ng ng??i có m?t ? ?ó ??u thán ph?c tài phân bi?t n??c c?a L?c V?.
Hai v? ch?ng L? ??ng, ? tr?n Ô, huy?n ??ng H??ng, Chi?t Giang m? m?t quán trà, nh?ng vi?c làm ?n không phát ??t, cu?c s?ng khó kh?n. L? ??ng nghe nói chè ? Thái H? có th? cho phép ng??i ??n hái, bèn ??n Thái H?, anh ta m?i phát hi?n ra r?ng, t? tr??c ??n gi? ch? bi?t bán chè ?ã ch? bi?n, mà ch?a bi?t cây chè, lá chè ra sao c?. Anh ta ?ành lanh quanh ? ?ó, mong có ng??i ?i qua ?? h?i. B?ng nhiên, L? ??ng phát hi?n có m?t ông lão n?m hôn mê trên bãi c? ven ???ng, anh ta li?n ??n ?? ông lão d?y, tay day huy?t nhân trung, g?i l?n: C? ?i! C? ?i. Ông lão t? t? t?nh d?y, nhìn L? ??ng g?t ??u, r?i ch? tay vào chi?c gi? ?? c?nh ng??i. L? ??ng ?oán ???c ý c?a ông, li?n l?y ? trong gi? ra nhai m?m cho ông lão. Ông lão d?n l?y l?i s?c, hóa ra ?ó chính là L?c V?. Ông lên núi hái chè, th? nh?m các lo?i chè khác nhau ?? phân bi?t v?, nh?ng không may hái nh?m ph?i lo?i lá ??c, vì v?y b? ngã ra b?t t?nh. May k?p th?i ?n ???c lá chè gi?i ??c, nên l?i ???c an toàn. Bi?t L? ??ng c?ng ??n hái chè, hai ng??i k?t thành tri k?, r?i L?c V? gi?ng gi?i ki?n th?c v? trà cho L? ??ng. Sau ?ó L? ??ng mang chè ra pha ?? bán . Khách hành sau khi u?ng lo?i trà m?i này, ??u c?m th?y s?ng khoái. Tin ??n lan ?i, khách hàng l? l??t kéo nhau ??n th??ng th?c lo?i trà k? di?u c?a quán L? ??ng. T? ?ó quán làm ?n r?t phát ??t.

Chuy?n tình v?i Lý Quý Lan

Khi m?i tìm th?y L?c V?, hòa th??ng Tích Công g?i L?c V? ? nhà Lý Nho (m?t Nho s?). Nhà h? Lý này c?ng có m?t con gái nh? tr?c tu?i L?c V?, tên là Lý Quý Lan. Hai ng??i cùng l?n lên bên nhau thân thi?t nh? anh em ru?t th?t. Lý Nho d?y d? hai ng??i h?c kinh th?, vi?t v?n, làm th?. Khi L?c V? 6 tu?i thì Lý Nho ph?ng m?nh ??n Giang Nam làm quan, vì v?y L?c V? ph?i t? bi?t gia ?ình h? lý.

Trong m?t l?n d? H?i th?. Các v?n s? thích th? v?n ??u t?p trung ??n ?ó, tình c? L?c V? g?p l?i Lý Quý Lan (ng??i b?n th?i th? ?u). H? cùng u?ng r??u, ngâm th?, nói chuy?n. Hai ng??i r?t tâm ??u ý h?p, tình c?m sâu n?ng. Nào ng?, cu?i n?m ???ng ??i L?ch, tri?u ?ình h? chi?u tri?u Quý Lan vào cung ?? ngâm th?, ca hát cho ???ng ??i Tông nghe. Sau khi ??i Tông ch?t, ??c Tông lên ngôi. Quý Lan nhi?u l?n mu?n xin quay v?, song ??u không ???c phê chu?n.

N?m 783, x?y ra binh bi?n Kinh Nguyên. ??c Tông và tri?u ?ình b? ch?y v? phía Tây. Nh?ng ng??i b? b?t (trong ?ó có Quý Lan) oán h?n ??c Tông. Lý Quý Lan ?ã vi?t nh?ng dòng th? t? ý b?t mãn v?i ??c Tông, nào ng? n?m sau ??c Tông tr? v? kinh thành, có ng??i ?em chuy?n ?ó cáo giác làm nhà vua n?i gi?n, h? l?nh gi?t Quý Lan. L?c V? vô cùng ?au ??n, ông th? r?ng không bao gi? l?y v?, ? v?y th? Quý Lan.

C?ng th?i gian ?ó, hoàng ?? nhi?u l?n m?i L?c V? vào kinh thành làm quan, nh?ng ông không ?a danh l?i, ??u m?t m?c t? ch?i. T? ?ó v? sau ông càng ?? tâm vào vi?t Trà Kinh. B?ng kinh nghi?m ?úc k?t ???c c?a mình, t?ng k?t m?t cách có h? th?ng vi?c s?n xu?t, ch? bi?n, pha trà, u?ng trà. Ông còn k? r?t nhi?u chuy?n có liên quan ??n l?ch s? c?a trà. ?ây là b? sách ??y ?? nh?t trong th?i c? ??i vi?t v? trà ? Trung Qu?c

??i ng?a l?y Trà Kinh

T??ng truy?n ng??i H?i H?t ? ph??ng B?c có gi?ng ng?a quý. Hàng n?m h? ??u c? ng??i ??n ???ng tri?u ??i ng?a l?y trà. N?m ?ó, s? th?n H?i H?t nói v?i s? gi? nhà ???ng r?ng: N?m nay chúng tôi mang ngàn con ng?a t?t ??n ?? ??i m?t cu?n sách, tên là Trà Kinh. S? th?n nhà ???ng ?ang ?êm ph?i quay v? kinh, t?u lên hoàng ??. Hoàng ?? nhà ???ng tri?u t?p các h?c s? vào, tìm cu?n sách này, nh?ng tìm kh?p các kho sách c?a hoàng cung mà c?ng không tìm th?y, Thái s? tâu r?ng: M??i m?y n?m tr??c ?ây, nghe nói có m?t ng??i tên là L?c V?, r?t gi?i v? trà, có l? Trà Kinh là tác ph?m c?a ông ta. Nay, cho ng??i v? vùng Giang Nam, n?i L?c V? s?ng, m?i có th? tìm ???c. Hoàng ?? l?p t?c cho ng??i ??n H? Châu. Nh?ng khi ??n ?ó thì Ph??ng tr??ng trong chùa nói r?ng, nghe nói, cu?n sách ?ó ?ã ???c ??a v? quê h??ng c?a Trà Thánh ? C?nh L?ng r?i. S? gi? tri?u ?ình v?i v? C?nh L?ng, ??n h?i th?m ? chùa Tây Tháp. Hòa th??ng ? chùa Tây Tháp nói: Trà th?n ?ã mang sách v? H? Châu r?i. Nghe v?y quan viên s? gi? c?a tri?u ?ình ??u c?m th?y th?t v?ng và chán n?n. ?ang ??nh quay v? tri?u thì b?ng có m?t th? sinh ??n ch?n ??u ng?a l?i nói r?ng: Tôi là ng??i C?nh L?ng, ??n dâng c?a quý lên tri?u ?ình. Nói song dâng lên 3 quy?n Trà kinh. Ng??i ?ó là nhà th? Bì Nh?t H?u.

S? gi? v? tri?u, giao sách quý. T? ?ó v? sau, Trà kinh tr? thành cu?n sách quý l?u truy?n ? phía tây b?c Trung Qu?c, sau truy?n ??n Trung Á, Tây Á và nhi?u n??c ? Châu Âu.

Trà kinh ?ã ???c d?ch ra ti?ng Vi?t, b?n d?ch c?a Tr?n Quang ??c, NXB V?n h?c, 2008.

Trà Kinh

10 ch??ng c?a Trà Kinh, L?c V? biên so?n ??n nay là cu?n chuyên kh?o ??u tiên v? chè trên th? gi?i. Cu?n sách chia thành 10 m?c:

Nh?t chi nguyên: nói v? ngu?n g?c cây chè, ?nh h??ng c?a các ?i?u ki?n thiên nhiên ??n ch?t l??ng chè, công d?ng c?a chè ??i v?i sinh lý con ng??i.
Nh? chi c?: nói v? 15 công c? tr?ng chè, hái chè, ch? bi?n chè.
Tam chi t?o: nói tiêu chu?n ph?m c?p búp chè ??i v?i các lo?i trà thành ph?m khác nhau, yêu c?u c?a ch? bi?n trà.
T? chi khí: gi?i thi?u 25 d?ng c? pha (n?u) chè, u?ng chè.
Ng? chi ch?: bàn v? pha (n?u) trà, nêu lên các tiêu chu?n ph?m ch?t trà.
L?c chi ?m: nói v? u?ng trà, ph??ng pháp pha trà, g?m 9 thao tác trong ?m trà hay còn g?i là C?u ??o trà.
Th?t chi s?: ghi chép các danh nhân yêu thích chè và các trà tho?i v? trà, l?ch s? cây chè, ??ng th?i còn gi?i thi?u v? công d?ng ch?a b?nh c?a chè.
Bát chi xu?t: nói v? các vùng chè, phân b? các vùng chè ??i Nhà ???ng, bình lu?n v? ch?t l??ng trà c?a các vùng.
C?u chi l??c: nói v? kh? n?ng ??n gi?n hoá m?t s? khâu trong ch? bi?n trà, phân lo?i trà trong m?t s? ?i?u ki?n ??c thù: t?i các chùa ? nh?ng vùng sâu xa, trên núi cao.
Th?p chi ??: nói v? các tranh ?nh v? v? trà treo lên t??ng hay b?y bi?n trong nhà, ?? kh?i b? lãng quên.

Cu?n Trà Kinh là cu?n sách Bách khoa toàn th? v? chè lâu ??i nh?t t? ??i Nhà ???ng và có ?nh h??ng sâu xa, r?ng l?n ??n các ??i sau này. Hi?n nay, t?i quê h??ng L?c V?, nhân dân ?ã xây d?ng m?t nhà b?o tàng k? ni?m L?c V?, ?? ghi nh? ??n ng??i ?ã có c?ng hi?n l?n cho v?n hoá và l?ch s? chè Trung Qu?c. Ngoài ra còn d?ng m?t t??ng ??ng L?c V? ?ang ng?i u?ng m?t chén chè t?i quê h??ng Thiên Môn c?a ông.

C?u ??o trà

Ngoài 10 ch??ng c?a Trà Kinh, L?c V? còn t?ng k?t l?n ??u tiên trên th? gi?i cách u?ng trà trong cu?n Trà Kinh thành c?u ??o trà, làm c? s? cho cách u?ng trà ngày nay, bao g?m 9 ch?: ph?m, ôn, ??u, trúng, mân, ph?c, chân, kính, ?m.

Ph?m: ?ánh giá ph?m ch?t trà b?ng ngo?i hình trà khô.
Ôn: dùng n??c sôi r?a s?ch s? ?m chén pha trà, ?? t?ng nhi?t ?? nh?m chi?t xu?t t?i ?a các thành ph?n h?u hi?u c?a trà.
??u: b?c m?t l??ng trà thích ?áng vào trong ?m, không quá nhi?u hay quá ít, c?n c? vào lo?i trà và s? thích c?a khách u?ng trà.
Trúng: pha n??c sôi ít m?t, không ?? ??y ngay c? ?m m?t l?n.
Mân: hãm n??c sôi ??y n?p kín, 1 ??n 2 phút ?? cho cánh trà n? ra.
Ph?c: l?i ti?p t?c pha n??c sôi ??y ?m, ?? chi?t xu?t t?i ?a các thành ph?n h?u hi?u.
Chân: rót n??c trà trong ?m pha vào chén u?ng trà.
Kính: dâng chén trà m?t cách kính c?n m?i khách u?ng.
?m: v?a u?ng v?a th??ng th?c h??ng v?, v?a khen th?m ngon.

Chè thái nguyên t?ng h?p