CategoriesTrà & ?m Th?c

Chè VietGAP – H??ng t?i s?n xu?t an toàn: Bài 1: Vì sao khó nhân r?ng mô hình?

Chè VietGAP là s?n ph?m chè an toàn, có quy trình s?n xu?t nghiêm ng?t t? khâu ch?m sóc, ch? bi?n ??n tiêu th? s?n ph?m. Hi?n nay, vi?c phát tri?n các mô hình chè VietGAP ?ang ???c các nhà qu?n lý, ng??i tiêu dùng và ng??i tr?ng chè ??c bi?t quan tâm. Tuy nhiên, quá trình s?n xu?t chè theo tiêu chu?n này v?n ?ang g?p nhi?u khó kh?n.

Thái Nguyên là vùng chè tr?ng ?i?m c?a c? n??c, v?i di?n tích chè h?n 18.500ha, trong ?ó có g?n 17.000ha chè kinh doanh, n?ng su?t ??t 109 t?/ha, s?n l??ng ??t g?n 185 nghìn t?n. V? c? c?u gi?ng, t?ng di?n tích chè cành trong toàn t?nh là 7.482ha (chi?m 40,2%), trong ?ó gi?ng chè LDP1 là 4.681ha; gi?ng chè nh?p n?i là 1.841ha; gi?ng chè TRI 777 là 878ha. Xác ??nh chè là cây tr?ng m?i nh?n, nh?ng n?m qua, t?nh ta ?ã tri?n khai nhi?u bi?n pháp ?? nâng cao n?ng su?t, ch?t l??ng s?n ph?m chè, trong ?ó có vi?c áp d?ng quy trình th?c hành s?n xu?t nông nghi?p t?t (VietGAP). T? n?m 2009, mô hình ??u tiên s?n xu?t chè theo tiêu chu?n VietGAP ?ã ???c th?c hi?n ? xã Hòa Bình (??ng H?), sau ?ó ti?p t?c ???c tri?n khai t?i nhi?u ??a ph??ng. Hi?n nay, toàn t?nh có 15 mô hình chè VietGAP ? các huy?n ??i T?, ??ng H?, ??nh Hóa, Võ Nhai, Ph? Yên, Phú L??ng và T.P Thái Nguyên, v?i t?ng di?n tích kho?ng 200ha. V?i m?c ?ích ??m b?o an toàn v? sinh th?c ph?m, an toàn cho ng??i s?n xu?t c?ng nh? ng??i tiêu dùng và môi tr??ng s?ng, có th? kh?ng ??nh vi?c nhân r?ng các mô hình s?n xu?t chè theo tiêu chu?n VietGAP là h??ng ?i ?úng. Tuy nhiên hi?n nay, vi?c th?c hi?n nh?ng mô hình này còn t?n t?i nhi?u khó kh?n c?n tháo g?.

?? tìm hi?u th?c t?, chúng tôi ?ã ??n ??i T?, huy?n có di?n tích chè l?n nh?t t?nh. Trên ??a bàn huy?n ?ang có 4 mô hình chè VietGAP v?i t?ng di?n tích h?n 50ha, trong ?ó có 3 mô hình s? ph?i n?p kinh phí ?? c?p l?i gi?y ch?ng nh?n trong kho?ng 2 tháng n?a. Tuy nhiên hi?n nay, chuy?n v?n ??ng các h? dân trong t? h?p tác chè ?óng góp ti?n ?? th?c hi?n vi?c này là ?i?u không d? dàng. Ông Nguy?n V?n ??nh, T? tr??ng T? h?p tác chè ? xóm 11, xã Tân Linh chia s?: “V?a qua, khi tôi thông báo ti?p t?c gia h?n gi?y ch?ng nh?n, h?n 10 h? trong t? ?ã ?? ngh? xin rút, không làm chè VietGAP n?a”. Tr?c ti?p tìm hi?u t?i các h? này, chúng tôi nh?n ???c nhi?u ý ki?n khác nhau, ngoài vi?c giá chè VietGAP không cao h?n chè bình th??ng thì nhi?u h? c?ng c?m th?y m?t m?i vì quy trình th?c hi?n g?t gao, ph?c t?p. Anh Tr?n Duy H?nh, m?t ng??i dân xin rút kh?i T? h?p tác chè cho bi?t: S?n xu?t chè an toàn theo tiêu chu?n VietGAP khó nh?t là ph?i s? d?ng thu?c b?o v? th?c v?t ?úng quy ??nh, vi?c dùng phân vi sinh thì quy trình ph?c t?p. Th? nh?ng khi tiêu th?, nhi?u t? th??ng chê chè x?u “mã”, v? nh?t nên tr? giá s?n ph?m th?p h?n t? 15-20 nghìn ??ng/kg so v?i chè tân c??ng thái nguyên th??ng…

C?ng gi?ng nh? t?i xã Tân Linh, các t? h?p tác chè VietGAP ? xóm Vân Long, xã Hùng S?n và ? xóm L?ng 1, xã Phú L?c (??i T?) c?ng ?ã ??n th?i ?i?m n?p phí gia h?n gi?y ch?ng nh?n. Nh?ng sau nhi?u cu?c h?p, các thành viên trong c? 2 t? v?n không ??ng ý ?óng ti?n ?? duy trì mô hình. Ông Bàng V?n Chi, T? phó T? h?p tác chè VietGAP ? xóm Vân Long (Hùng S?n) cho hay: Qu? th?t, giá s?n ph?m chè c?a các gia ?ình trong T? h?p tác không cao h?n so v?i giá chè bình th??ng, vi?c tiêu th? thì v?n ch? thông qua t? th??ng, các t? viên ch?a th?y ???c l?i ích rõ ràng trong khi s? ti?n ph?i ?óng góp là khá l?n nên r?t khó v?n ??ng ???c bà con…

T?i huy?n Phú L??ng, chúng tôi nh?n th?y tình tr?ng trên c?ng x?y ra ? xóm Thác Dài, xã T?c Tranh. Ch? Cao Th? Ninh, T? phó T? chè VietGAP xóm Thác Dài cho bi?t: Hi?n, các h? trong T? v?n s?n xu?t theo ki?u manh mún, có khách ??t hàng thì bán, không có thì l?i bán cho t? th??ng nên nhi?u h? không thi?t tha v?i mô hình chè VietGAP n?a. N?u th?i ?i?m này có khách ??t mua hàng thì T? chè VietGAP c?a xóm s? không ?áp ?ng ???c b?i m?t s? h? thành viên g?n nh? không ghi chép nh?t ký s?n xu?t n?a, do ?ó không ch?ng minh ???c là h? ?ã s?n xu?t theo ?úng quy trình. Nh? v?y, ???ng nhiên th? tr??ng tiêu th? chè VietGAP s? b? ?ánh m?t do chính nh?ng ng??i s?n xu?t chè theo chu?n này…

Tìm hi?u thêm t?i các huy?n khác, chúng tôi ??u nh?n th?y tình tr?ng chung là ng??i dân ch?a m?n mà v?i mô hình chè VietGAP. Theo thông tin c?a S? Nông nghi?p – PTNT, t? n?m 2009 ??n nay, toàn t?nh có 4 mô hình chè VietGAP ? các xã: Hòa Bình (??ng H?), Trung H?i (??nh Hóa), xóm H?ng Thái 1, H?ng Thái 2, xã Tân C??ng (T.P Thái Nguyên) mà nh?ng h? dân tham gia ?ã không n?p ti?n gia h?n gi?y ch?ng nh?n, do ?ó khi h?t v?n h? tr? c?a Nhà n??c là mô hình h?t hi?u l?c.

Ngoài vi?c ng??i dân không mu?n ti?p t?c n?p ti?n ?? gia h?n gi?y ch?ng nh?n thì t?i các mô hình chè VietGAP còn t?n t?i m?t s? v?n ?? khó kh?n trong khâu qu?n lý. Nguyên nhân là do các mô hình chè VietGAP trên ??a bàn t?nh ??u có di?n tích nh?, trong khi s? l??ng h? dân tham gia ?ông, do v?y ng??i qu?n lý t? h?p tác (là tr??ng xóm) th??ng khó ki?m soát h?t quy trình s?n xu?t chè theo tiêu chu?n này c?a t?ng h?. Ngoài ra, m?i gia ?ình l?i có m?t ph??ng pháp ch?m sóc, ch? bi?n chè truy?n th?ng riêng nên vi?c ??m b?o tuân th? quy trình nhi?u khi khó th?c hi?n.

chetn
Quy trình s?n xu?t chè an toàn theo tiêu chu?n VietGAP ?òi h?i các h? dân ph?i ghi chép nh?t ký s?n xu?t (s? nông h?) th?t chi ti?t. ?ây là c? s? ?? ch?ng minh ng??i dân th?c hi?n ?úng quy trình, s?n ph?m chè ??m b?o ch?t l??ng. Tuy nhiên, t? tr??c ??n nay ng??i dân l?i ch?a có thói quen ghi chép, h?ch toán nên s? sách th??ng thi?u thông tin và không chính xác. Anh Tr?n Nh? S?n, cán b? Ban Qu?n lý ?? án phát tri?n chè (S? Nông nghi?p – PTNT) cho bi?t: Qua ki?m tra, chúng tôi nh?n th?y nhi?u h? dân không ghi chép s? nông h? ho?c ghi chép thông tin không ??y ??, do ?ó khó truy nguyên ???c ngu?n g?c và ki?m soát ch?t l??ng s?n ph?m chè tân c??ng thái nguyên…

Thêm m?t v?n ?? n?a là các mô hình s?n xu?t chè theo tiêu chu?n VietGAP c?ng ?ang thi?u “bà ??” cho s?n ph?m sau khi ???c công nh?n. Do ?ó các t? h?p tác chè v?n “loay hoay” trong vi?c ??ng ký nhãn hi?u theo Lu?t S? h?u trí tu? và ch?a có ??nh h??ng tiêu th? s?n ph?m rõ ràng. C?ng vì lý do ?ó mà s?n ph?m chè VietGAP ch?a có giá cao và “ch? ??ng” trên th? tr??ng.

Có th? kh?ng ??nh, vi?c phát tri?n các mô hình s?n xu?t chè theo tiêu chu?n VietGAP là ch? tr??ng ?úng ??n c?a Nhà n??c và c?a t?nh, ?ã, ?ang và s? ?em l?i nh?ng l?i ích thi?t th?c v? nhi?u m?t. ?ây c?ng là m?t trong nh?ng yêu c?u b?c thi?t ??t ra hi?n nay ??i v?i các h? dân và làng ngh? chè. Tuy nhiên, t? th?c t? cho th?y quá trình này ?ang còn g?p nhi?u khó kh?n, ch?a th?c s? phát huy ???c hi?u qu?. Và, ?? t?ng b??c tháo g? nh?ng khó kh?n, v??ng m?c ?ó thì c?n có s? vào cu?c tích c?c c?a các ngành, c? quan, t? ch?c liên quan c?ng nh? c?a chính các h? dân làm chè. V? v?n ?? này, chúng tôi s? ?? c?p trong ph?n sau.

Ngu?n: S?u t?m

Trả lời