CategoriesTrà & Ki?n th?c v? Trà

Chén trà

2013-01-22.01.48.24-tra

Hình d?ng chén trà r?t phong phú nh?ng t?u trung bao g?m b?n lo?i: Xuân ?m, H? ?m, Thu ?m và ?ông ?m. Tr?i càng l?nh thì mi?ng chén càng h?p; tr?i càng nóng thì mi?ng chén càng r?ng. Các chén trà truy?n th?ng ?ông ph??ng không có quai c?m. V??ng H?ng S?n(1971) cho bi?t vào ??i Khang Hy, ?? ?áp ?ng cho vi?c xu?t c?ng sang th? tr??ng Âu châu, các nhà s?n xu?t ?? sành s? Trung Hoa m?i b?t ??u ch? thêm tay c?m cho các chén trà, g?i là tách(tr.295). Kích th??c, hình d?ng và màu s?c chén trà thay ??i theo th?i gian. Theo Ph?m ?ình H? (1998), sau ??i Khang Hy (1662-1722), ng??i sành ?i?u b?t ??u s? d?ng các chén nh?(tr.48). S? vi?c này cho th?y t?m ?nh h??ng l?n lao c?a trà Ô-long t? th?i ?i?m ?ó. C?n c? theo cách u?ng trà Ô-long, trà th??ng ???c pha trong bình chu sa (gan gà). Các chén trà luôn nh? vì l??ng trà chi?m ??n 1/3 dung tích c?a ?m. Màu n??c men c?a tách trà ?nh h??ng nhi?u trong vi?c th??ng lãm trà. Lu Yu (1974) cho bi?t vào th?i nhà ???ng, các chén trà Yueh Chou ???c chu?ng nh?t vì ánh màu l?c c?a chén làm kh?i s?c thêm màu c?a n??c trà. ?i?u này r?t t??ng ph?n v?i nh?ng chén c?a các lò khác, khi chúng có khuynh h??ng làm bi?n ??i màu s?c c?a n??c trà. Ch?ng h?n nh? chén Hsing Chou có khuynh h??ng làm n??c trà có màu ?? nh?t thành màu ?? ??m; chén Shou Chou có n??c men màu vàng có khuynh h??ng làm n??c trà màu ?? thành màu nâu r? và chén Hung Chou có n??c men màu nâu có khuynh h??ng làm n??c trà có ánh ?en ??m (tr.90-93). Các chén th?y tinh không ???c chu?ng m?y vì tính d? n?t, ho?c d? v? c?a chúng, m?c dù chúng r?t thích h?p cho các lo?i thanh trà và b?ch trà.

Beni-Annam-300x270

    Chén ‘Beni Annam’, th? k? 16 (Stevenson & Guy, tr.51)

T?i Vi?t Nam, s? l??ng chén trong m?t b? trà khác bi?t tùy theo mi?n. V??ng H?ng S?n(1993) cho bi?t m?t b? chén trà t?i mi?n B?c g?m có m?t chén t?ng và b?n chén quân. ‘T?ng” là t? bi?n th? c?a “t??ng”- tên g?i m?t chén có dung tích l?n h?n chén th??ng, dùng ?? chuyên trà t? chi?c ?m con rót vào. T?i mi?n Trung, s? l??ng chén quân gi?m xu?ng còn ba, qua thành ng? ‘Nh?t t??ng tam quân’ (tr.55).

Stevenson & Guy (1997) cho bi?t vào th? k? 16, n??c ta t?ng xu?t c?ng sang Nh?t B?n nhi?u ki?u chén trà. Trong s? ?ó, Vi?n B?o Tàng Ngh? Thu?t c?a dòng h? s? quân Tokugawa ngày nay còn b?o t?n m?t lo?i chén, tên g?i ‘Beni Annam’ (tr.51& tr.70). Vi?c chén trà Nh?t Ofuke (hình trên bên ph?i) có d?ng nh? cùng khuôn ?úc v?i ki?u chén ‘Beni Annam’ (hình trên bên trái), cho th?y ?nh h??ng sâu ??m c?a ngh? thu?t sành s? n??c ta vào ngh? thu?t sành s? c?a Nh?t B?n.

Ngu?n:s?u t?m

 

Trả lời