CategoriesTrà & Ki?n th?c v? Trà

M?t cái nhìn khái quát v? Trà Khí và l?ch s? c?a nó.

??i v?i nh?ng ng??i Trung Qu?c yêu trà, trà ngon không ch? phân ??nh b?ng h??ng v?, màu s?c hay hình dáng cánh trà; mà trà ngon còn ph?i có “trà khí” – m?t d?ng n?ng l??ng t?n t?i bên trong trà và tác ??ng lên b?n thân ng??i u?ng trà. V?y trà khí có th?t hay không? Hay ??n gi?n là m?t khái ni?m m? h? có th? ch? t?n t?i trong truy?n võ hi?p Trung Hoa.

Trà Khí là gì?

Tr??c khi hi?u v? trà khí, chúng ta c?n tìm hi?u qua m?t chút v? “khí”. Khí theo gi?i thích c?a ng??i Trung Qu?c là m?t d?ng n?ng l??ng t?n t?i trong c? th? c?a m?i con ng??i. D?ng n?ng l??ng này luôn luân chuy?n trong c? th? chúng ta và luôn có s? cân b?ng v? khí gi?a các b? ph?n trong c? th?. S? cân b?ng c?a khí c?ng thay ??i khi tâm tr?ng chúng ta thay ??i. Ví d? nh? khi chúng ta nóng gi?n thì tim s? ??p nhanh, có ngh?a là tim ?ang b? thi?u “khí”; ho?c khi g?p m?t cú shock tâm lý nào ?ó thì s? th?y lòng qu?n ?au l?i, ?i?u này có ngh?a là th?n ?ang ph?n ?ng vì thi?u “khí”. Ng??i x?a luôn tìm cách ?? “khí” luôn cân b?ng và luân chuy?n trong c? th? ho?c ??y “khí” ??n b? ph?n nào ?ang thi?u nên h? ?ã sáng tác ra m?t b? môn g?i là khí công.

Khí công là m?t d?ng ho?t ??ng ?? ng??i th?c hi?n có th? t? do ?i?u ti?t “khí” ??n b?t c? b? ph?n nào trên c? th?. Nh? khi chúng ta nóng gi?n, dùng khí công ?? ?i?u “khí” ??n tim có th? giúp chúng ta nguôi gi?n và c?m th?y thanh th?n h?n. Có nhi?u d?ng khí công khác nhau trong ?ó m?t s? hình th?c ph? bi?n là Thái C?c Quy?n, ng?i Thi?n và h? tr? t? bên ngoài. N?u b?n ??n các công viên vào bu?i sáng và th?y nh?ng ng??i l?n tu?i th?c hi?n nh?ng ??ng tác múa ch?m rãi thì ?ó là m?t d?ng c?a Thái C?c Quy?n, và chính nh?ng ??ng tác này giúp “khí” l?u chuy?n liên t?c trong c? th? và khi?n c? th? kh?e m?nh và quan tr?ng h?n là tâm lý th?y tho?i mái thanh th?n h?n. Ng?i thi?n là m?t d?ng khí công cao c?p và khó t?p luy?n h?n vì ?òi h?i ng??i tu t?p ph?i ng?i yên trong th?i gian dài và khai m? các huy?t ??o ?? “khí” l?u chuy?n liên t?c trong c? th? và t?o s? cân b?ng. Hình th?c ??n gi?n nh?t c?a khí công mà ng??i th?c hi?n không c?n luy?n t?p mà ch? c?n tác ??ng bên ngoài nh? massage và ?n u?ng. Massage là lúc b?n ?? ng??i khác dùng tay ho?c d?ng c? ?? thông các huy?t ??o trên ng??i giúp “khí” l?u thông cho nên th??ng thì khi massage chúng ta luôn c?m th?y th? giãn và b?t c?ng th?ng m?t m?i là v?y. ?n u?ng c?ng chính là cách chúng ta “b? sung” thêm “khí” vào c? th?, và u?ng trà ???c tin là m?t trong nh?ng th? giàu “khí” nh?t.

trakhi

Khi u?ng trà, ??c bi?t là th??ng th?c trà ngon thì ?ôi khi ??u óc chúng ta c?m nh?n ???c s? tho?i mái và thanh th?n. Trong khi ?ó thì c? b?p trên c? th? nh? ???c th? l?ng và th? giãn. Ng??i Trung Qu?c x?a cho r?ng ?ó chính là lúc chúng ta ?ang dung n?p “khí” trong trà. Cu?c s?ng b?n r?n khi?n nhi?u lo toan khi?n c? th? chúng ta càng ngày càng m?t “khí”. Và khi u?ng trà, chúng ta dung n?p “khí” t? trà gi?ng nh? m?t chi?c ?i?n tho?i ???c s?c pin và tr? nên tràn ??y n?ng l??ng v?y. V?y “trà khí” có ngh?a là ngu?n n?ng l??ng có trong trà và khi chúng ta u?ng vào thì “khí” ???c dung n?p và lan t?a ??n kh?p các b? ph?n trong c? th?. K?t qu? là chúng ta c?m th?y tràn tr? n?ng l??ng trong c? th? và tâm trí c?ng yên bình thanh th?n h?n.

Nh?ng y?u t? quy?t ??nh Trà Khí

Thông th??ng thì trà càng ngon càng quý thì l?i càng có nhi?u “khí”. Và nh?ng y?u t? quy?t ??nh trà có nhi?u khí hay không ph? thu?c vào ??a ?i?m, tu?i ??i cây trà và tu?i c?a trà.

??a ?i?m tr?ng trà r?t quan tr?ng vì nh?ng vùng càng có nhi?u “nguyên khí” thì cây trà khi l?n lên s? h?p th? càng nhi?u “khí” c?a vùng ?ó và trà làm t? nh?ng cây trà này c?ng s? ch?a nhi?u “khí”. ??a ?i?m tr?ng trà nh? v?y ph?i là nh?ng n?i hoang s?, ít ng??i sinh s?ng và càng lên cao thì càng t?t. Cho nên nh?ng lo?i trà “cao s?n” (núi cao) th??ng thì r?t ???c giá không ch? b?i ch?t l??ng mà nhi?u ng??i s?n sàng b? nhi?u ti?n ra ?? mua trà có nhi?u “trà khí”.

Tu?i c?a cây trà là m?t y?u t? quan tr?ng khác. Cây trà càng l?n tu?i thì càng nhi?u khí vì n?u cây trà s?ng qua hàng tr?m n?m thì c?ng ng?n ?y th?i gian nó h?p th? “khí” c?a tr?i ??t. “Khí” tích t? trong cây trà và lá trà nhi?u h?n h?n nh?ng cây ch? có vài ch?c n?m tu?i ??i. ? Trung Qu?c hay n??c ta có nh?ng vùng có nh?ng cây trà c? th? hàng tr?m n?m tu?i thì ng??i Trung Qu?c cho r?ng nh?ng cây trà ?y tích t? r?t nhi?u “khí” vì cây trà c? th? ch? m?c ? nh?ng vùng núi cao hoang s? và ?ã s?ng qua hàng tr?m n?m.

Y?u t? cu?i cùng là tu?i c?a trà và lo?i trà duy nh?t ?? càng lâu u?ng càng ngon ch? có th? là trà Ph? Nh?. Trà Ph? Nh? là lo?i trà lên men và ?? càng lâu, trà lên men càng nhi?u thì l?i càng ngon. Nhi?u ng??i cho r?ng trà Ph? Nh? ?? càng lâu thì càng h?p th? nhi?u “khí” nên nh?ng bánh trà Ph? Nh? nhi?u tu?i thì th??ng r?t ??t. Trà Ph? Nh? ???c xem là lo?i trà tích t? nhi?u “khí” nh?t vì lo?i trà này th??ng ???c làm t? lá cây trà c? th? và th??ng ???c ?? dành qua nhi?u n?m m?i l?y ra u?ng.  ? Trung Qu?c hay ?ài Loan thì ng??i l?n tu?i th??ng ???c cho dùng trà Ph? Nh? vì h? tin r?ng lo?i trà này giúp b? sung “khí” t?t nh?t.

Lý gi?i khoa h?c

“Khí” hay “khí công” v?n ?ang là ch? ?? tranh cãi vì th?t s? ch?a có b?ng ch?ng khoa h?c rõ ràng nào ch?ng minh cho v?n ?? này. Và “trà khí” ???c tin r?ng ch? là tác d?ng c?a nh?ng thành ph?n hóa h?c có trong trà.

Trong trà có ch?a m?t ch?t g?i là Theanine, ?ây là ch?t có tác d?ng kích thích não s?n sinh ra dopamine t?o c?m giác th?a mãn. R?t nhi?u y?u t? kích thích não sinh ra dopamine ?? có c?m giác th?a mãn trong ?ó có th? k? ??n: tình d?c, r??u, thu?c lá, ch?i th? thao, heroin, cocaine, thu?c ng?… và ch?t theanine có trong trà c?ng n?m trong s? này. M?t nhóm các nhà khoa h?c ??n t? Pakistan c?ng ?ã t?ng nghiên c?u tác d?ng c?a trà xanh ??i v?i b?nh béo phì, stress, tr?m c?m, ch?ng Parkinson và m?t s? tri?u ch?ng khác. Thì h? nh?n th?y r?ng trà xanh có tác d?ng làm t?ng dopamine trong não khi?n chúng ta c?m th?y vui thú và khoái l?c. Qua ?ó trà có ti?m n?ng ch?a tr? nhi?u b?nh v? th?n kinh nh? stress, tr?m c?m hay m?t trí nh?.

Ngoài ra trong trà còn ch?a 2 thành ph?n khác ?ó là Theophylline và Theobromine, c? 2 ??u có liên h? v?i caffeine và t?t c? các ch?t này ??u thu?c m?t nhóm ch?t g?i là Xanthines. B? qua chuy?n ch?t nào có h? hàng v?i ch?t nào thì chúng ta cùng xem chúng có tác d?ng nh? th? nào lên c? th? con ng??i:

– Theophylline là ch?t giúp c? b?p c?a chúng ta ???c th? giãn và th? l?ng. Ch?t này còn giúp ?i?u hòa nh?p tim, giúp nh?p hít th? ??u h?n.

– Theobromine c?ng giúp ?i?u hòa nh?p tim, ?i?u hòa máu l?u thông và gi?m huy?t áp. Ch?t này còn t?o c?m giác lâng lâng hay nh? ki?u chúng ta hay g?i là “say trà”.

– Caffeine là ch?t ph? bi?n có trong trà l?n cà phê. Giúp làm t?ng nh?p tim, máu l?u thông nhanh h?n khi?n chúng ta t?p trung h?n và c? th? c?ng c?m tràn tr? n?ng l??ng h?n.

Nh?ng ch?t này ??u có trong trà và khi u?ng trà thì ít nhi?u chúng ta ??u c?m th?y nh?ng tác d?ng k? trên. Trà ngon th??ng giàu d??ng ch?t h?n vì th??ng ???c thu ho?ch ?úng mùa, ?? cao và nhi?u ?i?u ki?n t? nhiên c?ng nh? con ng??i khác. Do ?ó khi u?ng trà, ??c bi?t là trà ngon thì ng??i u?ng th??ng c?m th?y nh?ng tác ??ng r?t riêng mà không th? tìm th?y ? nh?ng lo?i trà kém ch?t l??ng h?n. Và ng??i Trung Qu?c x?a cho r?ng trà ngon có nhi?u “trà khí” h?n nên m?i có nh?ng tác ??ng r?t riêng nh? v?y.

V?y cu?i cùng thì “trà khí” có th?t s? ch? là s?n ph?m c?a trí t??ng t??ng? Có th? ?úng ho?c không vì khoa h?c c?ng không th? gi?i thích ???c h?t m?i hi?n t??ng. Nh?ng có m?t ?i?u ch?c ch?n là th??ng th?c trà ngon luôn mang l?i m?t c?m giác r?t riêng mà không ph?i lo?i th?c u?ng nào có th? mang l?i ???c, cho dù ?ó là vì “trà khí” hay không.

Trả lời