CategoriesTrà & Ki?n th?c v? Trà

Trong truy?n th?ng Vi?t Nam, ti?p n?i Trung Qu?c, trà chi?m m?t v? trí ??c bi?t.

Trong truy?n th?ng Vi?t Nam, ti?p n?i Trung Qu?c, trà chi?m m?t v? trí ??c bi?t.

nguoi viet uong tra 300x342 TRÀ bi?u t??ng c?a V?n hóa giao ti?p Ph??ng ?ông

Gi?i quý t?c th?i phong ki?n Vi?t Nam th??ng th?c trà.

? Vi?t Nam, s? ham mê trà ?ã kích thích s? s?n xu?t các ph??ng ti?n khác nhau cho vi?c pha trà và u?ng trà. Nhà v?n Ph?m ?ình H?(1768-1839) cùng th?i v?i Philíp B?nh, trong V? trung tùy bút vi?t v? Vi?t Nam nh?ng th?p niên cu?i th? k? XVIII có k?: “Trong n??c vô s?, các nhà quý t?c, các b?c công h?u, các con em nhà quý thích ??u ?ua chu?ng xa x?, có khi mua m?t cái ?m chén, phí t?n ??n vài m??i l?ng b?c. Th??ng có nhi?u ng??i qua ch?i hi?u chè, th?m dò các ph? buôn, vác ti?n h?t quan ?y ch?c khác ?? mua chu?c l?y chè ngon”.

Có th? nói v? v?n hóa ??c ?áo c?a vi?c u?ng trà (n?u nh? không nói v? s? sùng bái): “K? thì ?a thanh h??ng, ng??i thì thích h?u v?, kén hi?u tr? trên mua cho ???c chè ngon – Ph?m ?ình H? nh?n xét – th?m chí có k? ??t ti?n s?n ?? mua cho ???c hi?u chè Chính S?n, g?i t?u buôn ?? ??t cho ???c ki?u ?m chén m?i l?, cách hi?u th??ng ??n th? là cùng c?c. Song cái thú v? u?ng chè Tàu có ph?i ? ch? ?ó ?âu. Chè Tàu thú v? ? ch? tinh nó s?ch s?, cái h??ng c?a nó th?m tho”.

Rõ ràng r?ng, trà t?o nên m?i quan h?, t?o nên ??i tho?i – ??i tho?i v?i ng??i khác, v?i chi?u sâu n?i tâm, trò truy?n v?i chính mình. U?ng trà liên k?t nh?ng ng??i ?àm ??o trong không gian và th?i gian. Trà, ?ó là s? giao ti?p gi?a các n?n v?n hóa.

? Vi?t Nam hi?n nay, ?ãi khách nh?t thi?t ph?i có trà. H? rót m?t chút trà vào trong các chén nh? b?ng sành hay b?ng s?, tho?t ??u tôi c? ng? nh? búp bê. Ph?m ?ình H?, vi?t v? truy?n th?ng u?ng trà, b?t ngu?n t? Trung Qu?c, th?t thú v?: “T? ??i Khang Hi (1668-1723) tr? v? sau, cách u?ng chè Tàu m?i ??i ra cách pha t?ng chén nh? ch? không hãm t?ng ?m to n?a, vì cách u?ng chè ?m ph?i c?t cho nh? và m?ng ?? khi pha chè m?i n?i h??ng v?”.

Tuy nhiên, ?ó là cách pha trà trong ?m nh? ho?c ?m to, ???c ? nóng trong cái dành b?ng bông, lót bên trong m?t cái gi? ??c bi?t. ?m trà b?ng g?m ???c t?o nên b?i bàn tay c?a các ngh? nhân khéo léo thành th?o và n?i ti?ng th??ng có giá cao.

B? ?m chén ??p, l?i nói thong th?, l?ch thi?p, ??ng tác tao nhã, u?ng ch?m ch?m t?ng ng?m nh?, ch? và khách nh? ?ang th?c hi?n m?t nghi l? nào ?ó, tâm h?n th? thái. Ng??i u?ng trà, d??ng nh? ?ang xa lánh th? gi?i tr?n t?c, giao c?m v?i th? gi?i v?nh h?ng, lãng quên nh?ng m?i lo âu và xáo tr?n, h??ng t?i nh?ng giá tr? tuy?t ??i. Ph?m ?ình H? vi?t: “Bu?i s?m gió mát, bu?i chi?u tr?ng trong, v?i b?n r??u làng th? cùng làm ch? khách mà ung dung pha ?m chè Tàu ra th??ng th?c thì có th? tính ???c m?ng tr?n, r?a ???c lòng t?c, ?y ng??i x?a ?a chu?ng chè Tàu là vì v?y”.

Trà làm kho? ng??i, gi?i c?n khát, nh?ng không ph?i ch? có th? – nó t?o nên không khí giao ti?p, trong cách u?ng trà Vi?t Nam, có ch?t th?m m? riêng và y?u t? nghi l?. Vì v?y, s?p x?p v? trí u?ng trà, ?i?u ki?n u?ng trà là yêu c?u r?t ??c bi?t. Ph?m ?ình H? vi?t ti?p: “Còn nh? n?m chè ? trong ?ám ru?i nh?ng, bày ?m chè ? c?a ch? b?i l?m trong lúc ?n ào ?inh óc, v? v?n r?n lòng, thì d?u ?m có ??p ??, chè ngon ngát l?ng, ta ch?ng bi?t u?ng chè nh? th? thì có thú v? không?”.

Nh? v?y, truy?n th?ng u?ng trà Vi?t Nam còn ph?i tính ??n s? hòa h?p v?i tâm tr?ng, tr?ng thái tinh th?n ?n ??nh. Ngoài vi?c u?ng trà, còn là s? giao ti?p, s? hòa h?p v?i thiên nhiên. Trong quán ?n gi?a ch?, bay lên mùi th?m d? ch?u t? nh?ng bát ph? gà nóng h?i v?i s?i ph? dài trong su?t ???c r?c nhi?u h?t tiêu v?i nh?ng c?ng rau th?m và nh?ng c?ng hành dài. Ng??i ta g?i ?ó là quán ?n “b?i”. Nh?ng ?? u?ng trà, l?i c?n ph?i tách bi?t, t?t h?n h?t là gi?a thiên nhiên, tránh xa nh?ng m?i b?n b?u, ?n ào. Ph?m ?ình H? k? r?ng: “Khi d?y h?c r?nh, ta th??ng cùng v?i ng??i ?àn anh trong làng là Tô nho sinh d?o ch?i g?n chùa Vân, pha chè u?ng n??c, ho?c trèo lên cái gò ba t?ng ? phía Tây xóm ?y, r?i múc n??c su?i ?? pha chè u?ng ch?i. Trông th?y nh?ng c?nh mây n?i h?p tan, chim ??ng kêu l??n, cùng lá c? cây r?i r?ng, hành khách l?i qua, ta th??ng g?i tâm tình vào câu ngâm v?nh”.