CategoriesTrà & Ki?n th?c v? Trà

Phong t?c u?ng trà Hàn qu?c

Trà thái nguyên chia s? Phong t?c u?ng trà Hàn qu?c

L??c d?ch trên Wikipedia v? Trà ??o Hàn Qu?c, b? sung t?i li?u cho m?t câu h?i trong chuyên m?c “H?i ?áp v? trà“. Tìm hi?u v? l?ch s?, trà c?, các th??ng th?c và phân lo?i các ti?c trà ? Hàn Qu?c.

1.L?ch s?

Nghi l? u?ng trà Hàn Qu?c b?t ngu?n t? Trung Hoa ?ã tr?i qua hàng ngàn n?m, và ngày nay ?ã ph?c h?i thành m?t nghi l? tìm ki?m s? th? giãn và hài hoà c?a V?n hoá Korea hi?n ??i. Nhân t? ch? y?u c?a nghi l? trà ??o Korea là th??ng th?c trà trong khuôn viên m?t bu?i ti?c trà v?i bàu không khí thanh th?n và t? nhiên và lo?i trà c? quy ??nh trong m?t bàu không khí huy?n ?o.

T? li?u l?ch s? ??u tiên ghi chép m?t phong t?c cúng trà dâng t? tiên vào n?m 661 cho nhà vua Suro, ng??i sáng l?p ra ?? ch? Geumgwan Gaya (42 – 562). S? sách ??i Nhà Goryeo (918 – 1392) còn ghi chép các v? hoà th??ng tôn kính c? hành l? dâng trà t?i các chùa th? ??c Ph?t. Th?i Nhà vua Joseon (1392 – 1910) ? dòng h? nhà vua Yi và gi?i quan l?i tri?u ?ình u?ng trà nh? m?t phong t?c ??n gi?n g?i là “ Ngày v?n hoá trà” còn “ Ngày trà truy?n th?ng ” ???c dành cho nh?ng tr??ng h?p ??c bi?t. Cu?i ??i Nhà Joseon ng??i dân th??ng c?ng cúng trà cho t? tiên nh? ng??i dân Trung Hoa.

2.Trà c?

Ngoài vi?c tu? thu?c vào th?i ti?t b?n mùa trong n?m ch? t?o b?ng g?m s? và kim khí, trà c? còn ch?u ?nh h??ng c?a các truy?n th?ng tôn giáo. Trà c? ph? bi?n là g?m s? ??t nung ch? y?u t?i các lò ??a ph??ng, còn g?m s? quý nh? g?m s? nhà vua có trang trí r?ng là hi?m nh?t. Ki?u dáng c?a bát và chén u?ng trà b?t ch??c t? nhiên, và bi?n ??i theo ?nh h??ng c?a tôn giáo. Men Celadon (ng?c th?ch) g?i là “punchong”, hay b?ng ??ng thau kim lo?i m?ng dùng cho nghi l? cúng Ph?t; nh?ng lo?i s? tr?ng nh?t v?i trang trí m? nh?t dành cho nghi l? cúng Kh?ng t?, trà c? b?ng s? thô màu do dùng cho các nghi l? xá t?i vong nhân hay xu?t kh?u sang Nh?t B?n g?i là “gohan chawan”.

Tráng men r?t nhi?u màu s?c tùy thu?c theo ánh sáng và th?i ti?t các mùa trong n?m. ??t sét th??ng tr?ng nh?t là men celadon r?t ???c ?a ch?ng. Bí quy?t tráng men có th? mô t? b?t ch??c nhi?u v?t li?u nh? tre, cây h? ?ào bên b? sông, da ng??i, m?t h?, qu? ?ào, tuy?t tr?ng … K? thu?t này tôn cao ký ?c v? mùa, th?, phú hay nh?ng kho?nh kh?c t?nh l?ng.

Ki?u dáng m?u mã g?m thay ??i theo ti?n trình c?a l?ch s?. Nh?ng thi?t k? c? t? th? k? XVI ??n ngày nay v?n còn b?o t?n ?? xu?t kh?u sang Nh?t B?n. Hai anh em Yi Sukkwang và Yi Kyong ?ã truy?n l?i nh?ng m?u mã truy?n th?ng gia ?ình g?i là “ phong cách g?m Hagi ” n?i ti?ng.

Trà c? mùa hè g?m nh?ng bát ki?u “katade” có mi?ng r?ng ?? n??c trà nóng mau ngu?i. Mùa thu và ?ông ki?u bát “irabo” gi? ???c nhi?t c?a n??c trà vì ph?i u?ng nóng. Ch?t l??ng trà c? Korea không c?n c? vào âm thanh gõ bát nh? Trung Hoa mà ?ánh giá theo m?u mã ???ng nét, c?m xúc và màu s?c.

3.Cách th??ng th?c trà

H?i xa x?a, cách th??ng th?c trà ch? y?u c?a Korea là m?t s? g?n k?t gi?n d? và t? nhiên ch?t phác v?i ít nghi l?, ít ??c ?oán, nhi?u t? do h?n cho th? giãn và nhi?u sáng t?o h?n trong cách th??ng th?c nhi?u lo?i trà, trà c? và ?àm tho?i.

?i?u này d?n ??n m?t ki?n trúc ?a d?ng c?a trà th?t, c?ng và v??n trà, cách dùng và m?u mã trà c?, lo?i trà, s? l?a ch?n bánh ng?t, bánh quy và ?? ?n nh?, bi?n ??ng theo mùa và môi tr??ng nghe nhìn c?a các trà th?t Korea.

D?ng c? ??ng trà, th??ng l?n, b?ng ??t sét n?n r?i ??a lên bàn soay, tráng men trong lò ??t b?ng c?i. Xúc trà b?ng m?t thìa g? cán dài. Lo?i trà u?ng ch? y?u là trà xanh, ít khi búp nh? và ??ng ??u.Trong nhà bà ch?, n??c su?i múc lên, ?un b?ng c?i, ?? vào ?m pha trà r?i ?em u?ng ngay. Bà ch? nhà rót n??c trà vào nh?ng chén trà tráng b?ng n??c c?a m?t chi?c ?m ?un sôi s?i l?n t?n, nh? m?t bi?u hi?n nhi?u may m?n. Bu?i ti?c trà th??ng dùng trong nh?ng ngày long tr?ng nh? sinh nh?t, ngày gi?, ngày t??ng ni?m b?n c? và m?t cách ?? khám phá thú vui ng?i Thi?n c?a Seon.

Ngày nay m?t m?t m?i c?a ti?c trà Korea là ng?i xung quanh m?t chi?c bàn th?p. Ch? nhà ng?i m?t bên ?un ??c nóng ?? r?a s?ch trà c?, t? ??u ??n cu?i b?a ti?c. Trà c? n?u không dùng ??n ???c x?p trên bàn su?t n?m ??y b?ng kh?n v?i. B? ?? trà g?m có nhi?u ?m pha trà màu s?c phong phú và ki?u dáng ?a d?ng.

–> túi trà

–> trà nõn tôm

Khi n??c nóng, khách và ch? b?t ??u trao ??i v? th?m h?i s?c kho? gia ?ình c?a nhau. Khách m? ??u b?ng ?un nóng ?m n??c ?? tráng ?m trà, chén t?ng, chén quân cho nóng, b? trà xanh vào ?m trà, rót n??c nóng lên trà, ?? r?a b?i b?m r?i nhanh chóng ?? n??c ?i. Sau ?ó rót n??c nóng vào chén t?ng ch? ngu?i b?t ??n 140 – 150 0 F ??i v?i hái lá tháng t? và 160 – 170 0 F ??i v?i lá hái tháng sáu. R?i ?? n??c v?a ?? nóng vào ?m pha trà ch? ng?m 20 giây d?n hai ba phút; sau ?ó ?? vào chén t?ng cho n??c trà ??ng ??u; r?i ch?t vào chén ?? u?ng. Khách ch? ch? nhà nâng chén tr??c r?i m?i nâng chén c?a mình sau. B?a ti?c trà t?o ra m?t bàu không khí th? giãn ?? chào ?ón khách m?i hay bàn chuy?n làm ?n kéo dài hàng ti?ng ??ng h?.

Lo?i trà dùng ??u tiên là trà Ph? Nh? nh?p t? Trung Hoa, các lo?i danh trà nh?p này r?t ???c coi tr?ng. Sau này dùng trà tr?ng và ch? bi?n t?i Hàn Qu?c, ??p b?ng hoa cúc, lá qu? … quanh n?m. U?ng trà g?i lên b?n t? t??ng c?a nhà s? Hàn Qu?c, “Hoà – Kính – Thanh – T?nh”.

4.Lo?i ti?c trà.

Hàn Qu?c có ít nh?t 15 lo?i ti?c trà n?i ti?ng, trong ?ó có:

Ti?c trà ??i Joseon t? ch?c hàng n?m trong tri?u ?ình
Ti?c trà ??c bi?t ??i Joseon ?? ?ón khách n??c ngoài, phái ?oàn ngo?i qu?c hay ?ám c??i tri?u ?ình
Ti?c trà c?a Hoàng H?u ??c bi?t cho bu?i truy?n hình nhi?u t?p Korea dành cho b?n bè, gia dình, tu? tùng g?m riêng phái n?, nh?ng th??ng có c? Hoàng t?.
Vi?n V?n hoá trà Panyaro ? Korea chuyên trách ph? c?p các nghi l? ti?c trà hi?n ??i ???c thành l?p b?i Danh nhân trà Hyodang, ng??i ?ã dành su?t c? cu?c ??i 60 n?m ?? nghiên c?u nh?ng l?i khuy?n cáo c?a Danh nhân v?n hoá Wonhyo dùng trà trong ng?i Thi?n. Hyodang ?ã ?óng góp nhi?u công lao vào V?n hoá trà Korea b?ng cu?n sách “ V?n hoá trà Korea ”, ph??ng pháp pha trà xanh Korea g?i là Panyaro, và Hi?p H?i chè Korea ??u tiên. N?m 1981 Vi?n Panyaro ra m?t công chúng và n?m 1995 ?ã t? ch?c khoá h?c ??u tiên v? t? ch?c b?a ti?c trà. Sau ?ó ?ã ho?t ??ng m? l?p h?c hàng n?m cho nh?ng ng??i dân yêu thích u?ng trà.

Trả lời