CategoriesTrà & Ki?n th?c v? Trà

Nh?ng ?i?u thú v? trong ngh? thu?t trà ??o Nh?t B?n

C?u k? mà ??c ?áo, tinh t?, t? lâu ngh? thu?t trà ??o ?ã tr? thành nét v?n hóa ??c tr?ng c?a ng??i Nh?t. Con ng??i hòa mình vào không gian dìu d?u h??ng th?m c?a trà khi?n cho tâm h?n tr? nên th? thái, nh? nhõm, khác h?n v?i cu?c s?ng xung quanh v?n ?n ào, t?p n?p, ??y bon chen.

20042012mbtTRAsp1_39c07

X? s? m?t tr?i m?c v?i n?n v?n hóa lâu ??i t? lâu ?ã mang ??n th? gi?i m?t nét ngh? thu?t truy?n th?ng ??c s?c c?a ng??i Nh?t – ngh? thu?t th??ng th?c trà ??o. T? kho?ng cu?i th? k? 12, ngh? thu?t trà ??o b?t ??u th?t s? phát tri?n và g?n bó v?i ??i s?ng c?a ng??i Nh?t c?ng nh? v?n hóa Nh?t B?n. Theo truy?n thuy?t Nh?t, vào kho?ng th?i gian ?ó, có v? cao t?ng ng??i Nh?t là s? Eisai (1141-1215), sang Trung Hoa ?? tham v?n h?c ??o. Khi tr? v? n??c, ngài mang theo m?t s? h?t trà v? tr?ng trong sân chùa. Sau này chính Eisai ?ã sáng tác ra cu?n “Khi?t Trà D??ng Sinh Ký”, n?i dung ghi l?i m?i chuy?n liên quan t?i thú u?ng trà.

Trà ??o không ch? ??n thu?n là phép t?c u?ng trà, mà còn là m?t ph??ng ti?n h?u hi?u nh?m làm trong s?ch tâm h?n b?ng cách hòa mình v?i thiên nhiên, t? ?ó tu tâm d??ng tính ?? ??t giác ng?. B?n nguyên t?c c? b?n c?a Trà ??o bao g?m Hòa – Kính – Thanh – T?ch.

20042012mbtTRAsp8_38fdc

B?n nguyên t?c c? b?n c?a Trà ??o bao g?m Hòa – Kính – Thanh – T?ch.

Hòa có ngh?a hài hòa, hòa h?p, giao hòa. ?ó là s? hài hòa gi?a trà nhân v?i trà th?t, s? hòa h?p gi?a các trà nhân v?i nhau, s? hài hòa gi?a trà nhân v?i các d?ng c? pha trà.

Kính là lòng kính tr?ng, s? tôn kính c?a trà nhân v?i m?i s? v?t và con ng??i, là s? tri ân cu?c s?ng. Lòng kính tr?ng ???c n?y sinh khi tinh th?n c?a trà nhân v??n t?i s? hài hòa hoàn toàn.

Thanh là khi lòng tôn kính v?i v?n v?t ??t t?i s? không phân bi?t thì t?m lòng tr? nên thanh th?n, yên t?nh.

T?ch là khi lòng thanh th?n, yên t?nh hoàn toàn thì toàn b? th? gi?i tr? nên t?ch l?ng, dù s?ng gi?a muôn ng??i c?ng nh? s?ng gi?a n?i am th?t v?ng v? t?ch liêu. Lúc ?ó, th? gi?i v?i con ng??i không còn là hai, mà c? hai ??u v?ng b?t.

Vi?c th??ng th?c trà ??o ???c ví nh? con ???ng mà ?i h?t con ???ng ?ó s? ??n n?i có “trà ??o v?a ngon v?a không ngon”. “Con ???ng” ?y c?n ph?i ??m b?o các yêu c?u v? nh?ng y?u t? sau: n??c pha trà, làm ?m d?ng c?, pha trà, rót trà r?i u?ng trà.

N??c pha trà là quy chu?n ??u tiên ???c ?? c?p ??n trong trà ??o Nh?t B?n. Tuy?t ??i không bao gi? dùng n??c ?ang sôi ?? pha trà ??i v?i t?t c? các lo?i trà Nh?t B?n, trà xanh, hay trà b?t dùng trong l? dâng trà. N??c pha trà luôn ph?i ???c gi? trong m?t bình th?y hay ???c n?u trong m?t ?m kim khí không ??y n?p ???c ?un trên b?n than r?t y?u ?? gi? n??c luôn ? kho?ng 80 – 90 ?? C.

Ti?p ?ó, ?? có th? ??n v?i giai ?o?n pha trà c?n ph?i làm ?m d?ng c?: ?m pha trà và tách u?ng trà ???c tráng b?ng n??c sôi trong bình th?y ?? làm ?m d?ng c?, sau ?ó dùng kh?n lau khô tr??c khi s? d?ng.

Ngay vi?c cho trà vào ?m pha trà c?ng không th? tùy ti?n mà ph? thu?c vào t?ng lo?i trà khác nhau. V?i lo?i trà ngon c? trung bình, ng??i ta th??ng tính cho m?t ng??i khách kho?ng m?t mu?ng cà phê trà xanh nh?ng n?u d??i 3 ng??i khách thì l??ng trà s? ???c cho nhi?u h?n m?t chút ?? tránh quá nh?t.

??i v?i lo?i trà xanh lo?i trung bình, công ?o?n “pha trà” ???c chia thành 3 l?n:

20042012mbtTRAsp6_882a4

L?n th? nh?t:Trà ???c pha v?i n??c nóng ? kho?ng 60 ?? C r?i ng?m trà kho?ng 2 phút tr??c khi rót cho khách. N??c sôi t? bình th?y ???c rót ra m?t bình trà khác (hay chén t?ng) ?? gi?m nhi?t ?? tr??c khi rót vào bình pha trà. N??c pha trà l?n ??u luôn ???c coi là ??m ?à nh?t, mùi v? trà th?m vào v? giác nhi?u nh?t.

L?n th? hai:Trà ???c pha v?i n??c nóng kho?ng 80 ?? C trong kho?ng 30-40 giây. N??c ???c vào ?m pha trà r?i l?c nh? ?m và rót ra tách cho khách. N??c c?ng ???c rót qua bình trung gian nh?ng nhanh h?n ?? có nhi?t ?? nh? mong mu?n. ??i v?i nh?ng ng??i pha trà quen thu?c, h? có th? ?i?u ch?nh nhi?t ?? t? bình th?y rót vào bình pha trà b?ng các th? thu?t nh? rót n??c th?t ch?m, ?? cao vòi n??c trên bình pha trà… N??c trà th? hai tuy ?ã m?t ?i chút ít v? trà nh?ng v?n d?y h??ng trà th?m ngon t?o nên nét ??c ?áo c?a trà xanh Nh?t B?n.

L?n th? ba: N??c pha ? nhi?t ?? kho?ng 90 ?? C, c?ng kho?ng 30- 40 giây. Sau khi qua các giai ?o?n rót vào bình th?y, t? bình th?y rót vào ?m pha trà, n??c ch? còn ? nhi?t ?? kho?ng 90 ?? C nên có th? ???c rót tr?c ti?p t? bình th?y vào ?m trà.

??i v?i nh?ng lo?i trà ngon ??c bi?t, ng??i ta có th? pha trà l?n th? 4 hay l?n th? 5 (cách th?c pha nh? l?n th? 3) mà n??c trà v?n xanh và còn mùi v?. Nh?ng ??i v?i nh?ng lo?i trà xanh h? ph?m, vi?c pha trà h?i khác m?t chút: l?n th? nh?t, nhi?t ?? c?a n??c ph?i ? kho?ng 70- 80 ?? C và ngâm trà trong 2 phút; l?n th? hai, n??c pha ? nhi?t ?? kho?ng 90 ?? C, ngâm trà kho?ng 1-2 phút; không có l?n th? 3 vì trà ?ã không còn mùi v? n?a.

Khi pha trà còn c?n ph?i chú ý ??n l??ng n??c pha trà sao cho v?a ?? ?? m?i l?n rót trà cho khách ph?i h?t tr?n v?n n??c trong bình pha trà. N?u còn sót l?i s? làm gi?m ch?t l??ng c?a l?n u?ng trà k? ti?p vì sai nhi?t ?? và làm m?t màu xanh c?a trà.

Trong ngh? thu?t trà ??o Nh?t B?n, ?i?u “c?m k?” khi rót trà là không bao gi? rót trà cho khách m?t l?n ??y tách r?i rót ti?p cho ng??i khách k? ti?p. B?i ?i?u này s? d?n t?i s? khác bi?t v? ?? ??m nh?t c?a n??c trà trong m?i tách c?ng nh? không ??u v? l??ng trà trong m?i tách. Do ?ó, t?t c? các tách c?a khách ??u ???c ??t trong khay trà r?i rót theo th? t? 1, 2, 3, 4… rót l?n ??u kho?ng 30ml (cho m?i tách, c? l?n 70 ml), sau ?ó rót l?n th? hai v?i th? t? ng??c l?i 4, 3, 2,1 m?i l?n kho?ng 20ml (sao cho m?i tách có t?ng c?ng 50ml n??c trà) n?u còn d? chút ít trong bình, nên phân ??u cho các tách. Sau ?ó m?i ??a m?i khách.

Ng??i Nh?t th??ng ?n kèm m?t vài lo?i bánh ng?t khi th??ng trà ?? làm gia t?ng h??ng v? c?a trà. Lo?i bánh ???c s? d?ng ?? ?n kèm v?i trà ??o Nh?t B?n nhi?u nh?t là wagashi, v? ng?t thanh c?a wagashi hòa quy?n cùng v? ??ng c?a trà xanh t?o nên m?t v? khó t?, nh? nhàng lâng lâng khó có th? ki?m ???c ? b?t k? món ?m th?c nào. M?t l?u ý n?a là ph?i ?n h?t bánh trong mi?ng r?i m?i u?ng trà, không nên v?a ?n v?a u?ng, có th? m?i c?m nh?n h?t ???c h??ng v? ??c ?áo khi th??ng th?c trà ??o Nh?t B?n.

20042012mbtTRAsp11_bd884

C?u k? mà ??c ?áo, tinh t?, t? lâu ngh? thu?t trà ??o ?ã tr? thành nét v?n hóa ??c tr?ng c?a ng??i Nh?t. Con ng??i hòa mình vào không gian dìu d?u h??ng th?m c?a trà khi?n cho tâm h?n tr? nên th? thái, nh? nhõm, khác h?n v?i cu?c s?ng xung quanh v?n ?n ào, t?p n?p, ??y bon chen.

Ngu?n: s?u t?m

Trả lời