CategoriesTrà Kinh - L?c V? Thánh Trà

Trà Khí (Trà Kinh – Ph?n 5)

Phong l? (lò ba chân) : ?úc b?ng ??ng ho?c s?t, nh? hình c? ??nh. Dày ba phân, mép r?ng chín phân, b? trong sáu phân r?ng, qu?t b?ng bùn ??t. L? có ba chân, th?y vi?t hai m??i m?t ch? c?. M?t chân vi?t r?ng: “Kh?m th??ng T?n h? Ly vu trung” (qu? Kh?m trên, qu? T?n d??i, qu? Ly ? gi?a); chân khác l?i vi?t: “Th? quân ng? hành kh? bách b?nh” (c? th? cân b?ng ng? hành thì tiêu tr? ???c tr?m b?nh); chân còn l?i vi?t: “Thánh ???ng di?t H? minh niên chúc” [27] (?úc vào sau n?m nhà ???ng di?t r? H?). Gi?a ba chân có ??t ba c?a, c?a phía d??i là ch? ?? thông gió, th? tro v?y. Trên ba c?a vi?t sáu ch? c?. M?t c?a vi?t hai ch? “Y công”, m?t c?a vi?t hai ch? “canh L?c”, m?t c?a l?i vi?t hai ch? “th? trà”. T?c “Y công canh, L?c th? trà” (Món canh c?a ông Y Doãn [28], trà khí c?a ta L?c V? [29]) v?y. L?i n?a, trên l? có ??t ba ki?ng : ki?ng th? nh?t có ?úc “??ch”, là gi?ng h?a ?i?u (chim l?a), v?y nên v? qu? Ly; ki?ng th? hai có ?úc “b?u”, là gi?ng phong thú (h? gió), v?y nên v? qu? T?n; ki?ng th? ba có ?úc “ng?”, là gi?ng th?y trùng (cá n??c), v?y nên v? qu? Kh?m. Qu? T?n có t??ng là gió, qu? Ly có t??ng là l?a, qu? Kh?m có t??ng là n??c, gió có th? d?y l?a, l?a có th? sôi n??c, v?y nên m?i ??t ra ba qu? làm v?y [30]. M?t l? có th? trang trí hoa v?n, h?a ti?t nh? ki?u n??c cu?n quanh co, c? hoa li?n d?i. L? c?ng có th? rèn s?t mà ch? ra, l?i c?ng có th? dùng bùn ??t mà n?n thành. L? còn có m?t th? g?i là hôi th?a, có ba chân, là khay s?t ?? tro v?y.

–> trà bi?u

–> trà ??ng cao b?ng

C? (s?t) : ?an b?ng l?t trúc. Cao m?t th??c hai t?c, ???ng kính r?ng b?y t?c. Ho?c dùng dây mây, làm khuôn g? nh? hình s?t mà ?an l?y. ?an m?t tròn l?c giác, ?áy và n?p t?a mi?ng r??ng trúc, s?c thêm ??ng.

Thán qua (dùi than) : l?y s?t l?c l?ng mà ch? ra, dài m?t th??c, ??u nh?n thân thô. C?m ??u nh? bu?c l?y qu? ti?u trùy mà làm trang s?c, c?ng gi?ng nh? cây g?y g? nay quân nhân vùng Hà L?ng [31] v?n dùng. Ho?c làm thành hình búa, ho?c làm thành hình rìu, tùy ý t?ng ng??i.

H?a giáp (c?i l?a) : còn m?t tên là tr? (??a), nh? lo?i th??ng dùng thì tròn th?ng, dài m?t th??c ba t?c, ??u b?ng d?t, không c?n ph?i làm thành hình c?u hay móc câu làm gì. Dùng s?t ho?c ??ng luy?n mà ch? ra.

Ph? (n?i mi?ng r?ng) : dùng gang ?úc mà thành. Ng??i nay có k? theo nghi?p rèn ?úc g?i “gang” là “c?p thi?t” (s?t g?p). Gang ?y ???c ?úc l?i t? l??i cày tàn khuy?t v?y. N?i này trong ph?t ??t, ngoài ph?t cát. ??t tr?n ? trong, d? dàng c? r?a; cát sáp ? ngoài, ti?n b? h?p nhi?t. Quai n?i vuông, ?? ??t n?i cho ???c ngay ng?n v?y. Mi?ng n?i r?ng, ?? s? d?ng cho ???c lâu b?n v?y. R?n n?i dài, ?? n??c trà luôn ? m?c gi?a v?y. Khi r?n n?i dài, thì n??c sôi ? gi?a; n??c sôi ? gi?a thì m?t trà d? n?i; m?t trà d? n?i thì v? trà thu?n chính. Ta hay ? ??t H?ng Châu [32] ng??i ta l?y s? làm n?i, ??t Lai Châu [33] thì l?y ?á làm n?i. S? và ?á tuy là th? nhã khí, song tính không c?ng ch?c, khó gi? lâu dài cho ???c. Còn nh? l?y b?c làm n?i, thì c?c k? thanh khi?t, nh?ng l?i quá ? xa x?. Nhã thì nhã ??y, s?ch thì s?ch ??y, nh?ng n?u dùng lâu, chung quy v?n n?i gang t?t nh?t.

Giao sàng (r? g?) : giá g? giao nhau hình ch? th?p, khoét gi?a cho r?ng, ?? kê n?i v?y.

Giáp (k?p) : ch?n trúc xanh non mà làm, dài m?t th??c hai t?c, sao cho ? m?t ??u thanh trúc, ch? m?t t?c ??u tiên có m?t ??t trúc, t? ??t ?y tr? lên cho ??n ??u kia thì ch? ra, dùng ?? k?p trà mà s?y. Thân trúc h? trên l?a thì t?a n??c, bèn m??n h??ng khi?t ?y ?? t?ng thêm v? trà. Ch?n e không ph?i trong ch?n lâm tuy?n, thì khó mà làm th? ???c. Ho?c c?ng có k? dùng lo?i s?t tinh, ??ng luy?n ch? thành, c?ng là ?? cho ???c b?n ch?c v?y.

Ch? nang (túi gi?y) : dùng gi?y mây ??t Thi?m [34], lo?i tr?ng dày mà may ghép thành hai l?p dùng tr? trà ?ã s?y, khi?n h??ng trà không toát ra ???c.

Nhi?n (thuy?n tán) : t?t nh?t làm b?ng g? quýt, th? ??n có th? dùng g? cây lê, cây dâu, cây tr?u, cây m? qu?. Nhi?n, trong tròn mà ngoài vuông v?y. Trong tròn ?? ti?n cho bánh l?n chuy?n ??ng, ngoài vuông ?? tránh cho c?i kh?i l?t nghiêng. Bên trong v?a ?? ??t bánh l?n mà phía ngoài không h? r?ng. Bánh l?n, hình t?a bánh xe không nan hoa mà có tr?c. Nhi?n dài chín t?c, r?ng m?t t?c b?y phân. ???ng kính bánh l?n ba t?c tám, gi?a dày m?t t?c, vi?n dày n?a t?c. Tr?c tâm vuông mà cán tròn. Còn có ph?t m?t (cái quét m?t trà) ch? b?ng lông chim v?y.

La, h?p (sàng, h?p) : m?t trà sau khi ?ã sàng, thì dùng h?p ??ng l?y, sau ?ó ??t c? “t?c” vào trong h?p. Làm cái sàng thì ph?i ch? thân trúc l?n r?i c?p thành mi?ng tròn, ?o?n l?i l?y the, l?a mà b?ng thành ?áy. H?p thì làm b?ng ??t trúc, ho?c u?n cong g? thông m? r?i quét s?n lên. H?p cao ba t?c, n?p m?t t?c, ?áy hai t?c, ???ng kính b?n t?c.

T?c (cóng ?ong trà) : dùng lo?i v? sò, v? trai, ho?c nh? lo?i th? tre, thìa mu?ng làm b?ng ??ng, s?t, ho?c trúc. “T?c” ngh?a là ?ong, ??m, ?o ??c v?y. Phàm ?un n??c m?t th?ng, thì dùng m?t trà m?t thìa t?c vuông. N?u là k? thích u?ng trà nh?t thì gi?m l??ng ?i, còn k? thích u?ng trà ??c thì b? thêm vào. ?y nên g?i “t?c” là v?y.

Th?y ph??ng (thùng n??c) : có th? dùng g? tr?, g? hòe, g? thu, ho?c g? th?. Ghép các t?m g? l?i v?i nhau, r?i ph?t s?n lên c? mép trong l?n ngoài. Thùng này có th? ??ng ???c m?t ??u n??c.

L?c th?y nang (túi l?c n??c) : nh? lo?i th??ng dùng, khung ngoài l?y ??ng thô mà ?úc, phòng khi th?m n??c c?ng không sinh rêu m?c và th? mùi tanh hôi; còn n?u ?úc b?ng ??ng luy?n thì s? sinh rêu, ?úc b?ng s?t thì có mùi tanh v?y. L?i nh? các b?c ?n s? n?i s?n c?c, c?ng có ng??i dùng trúc, dùng g? mà ch? l?y. G? và trúc t?nh ch?ng ph?i là th? có th? dùng lâu b?n cho ???c. V?y nên th?y dùng ??ng thô ch? ra. Túi ?y thì ?an l?t trúc xanh r?i cu?n l?i, c?t l?a nh?n bi?c mà may vào, ?o?n l?y bông bèo cánh tr? [35] khâu lên, sau làm túi v?i s?n màu l?c ??ng l?y. L?c th?y nang, ???ng kính n?m t?c, cán m?t t?c n?m phân.

Bi?u (cái b?u) : còn g?i là “hy”, là “ch??c”, ho?c x? b?u, ho?c ??o g? mà làm. Bài “Suy?n phú” c?a ?? D?c [36], xá nhân th?i T?n có vi?t: “Ch??c chi d? bào” (l?y “bào” mà múc). “Bào” c?ng chính là b?u v?y, mi?ng r?ng, thân m?ng, cán ng?n. Trong n?m V?nh Gia [37], có ng??i ??t D? Diêu [38] là Ngu H?ng vào núi B?c B? hái trà, g?p m?t ??o s?, ??o s? nói r?ng: “?an Kh?u t? [39] ta, lu?ng mong ng??i ngày sau trong âu, hy có chút d? th?a, thì ?em t?ng l?i làm quà.” “Hy” là cái b?u g? v?y. Nay th??ng dùng g? cây lê mà g?t thành.

Trúc giáp (k?p trúc) : l?y g? ?ào, li?u, b? qu? ho?c g? lõi h?ng mà vót thành. Dài m?t th??c, hai ??u b?t b?c.

Ta qu? (âu mu?i) : l?y s? làm thành. ???ng kính b?n t?c, nh? hình h?p. Ho?c gi? c?ng có lo?i t?a hình cái bình, cái ph?u, dùng ?? ??ng mu?i v?y. L?i thêm cái y?t, làm b?ng trúc, dài b?n t?c m?t phân, r?ng chín phân, dùng ?? xúc mu?i.

Th?c vu (bình th?y) : dùng ?? ??ng n??c sôi. Ho?c làm b?ng s?, ho?c làm b?ng th? ??t cát, ??ng ???c hai th?ng.

Uy?n (bát) : bát ? Vi?t Châu là th??ng ph?m, ? ??nh Châu, V? Châu [40] là th? ph?m; ? Nh?c Châu là th??ng ph?m, ? Th? Châu, H?ng Châu [41] là th? ph?m. Có k? cho r?ng bát Hình Châu t?t h?n Vi?t Châu, thì tuy?t không ph?i th?. N?u s? Hình Châu t?a b?c, thì s? Vi?t Châu l?i t?a ng?c, Hình Châu ch?ng b?ng Vi?t Châu, ?y là l? th? nh?t v?y. N?u s? Hình Châu t?a tuy?t, thì s? Vi?t Châu l?i t?a b?ng, Hình Châu ch?ng b?ng Vi?t Châu, ?y là l? th? hai v?y. S? Hình Châu tr?ng mà s?c trà ??, s? Vi?t Châu xanh mà s?c trà l?c, Hình Châu c? nhiên ch?ng b?ng Vi?t Châu, ?y là l? th? ba v?y. “Suy?n phú” c?a ?? D?c th?i T?n có vi?t : “Ch?n ?? l?a g?m, th?y ? ?ông Âu.” Âu, chính là Vi?t Châu v?y. Âu c?a Vi?t Châu là th??ng ph?m, mi?ng không cu?n cong, ?áy cong mà nông, ??ng ???c n?a th?ng tr? l?i. S? Vi?t Châu và Nh?c Châu ??u xanh, xanh thì ??m s?c trà, trà có màu l?c v?y. S? Hình Châu tr?ng, s?c trà ??; s? Th? Châu vàng, s?c trà tía; s? H?ng Châu nâu, s?c trà ?en, ??u ch?ng thích h?p v?y.

B?n (cái m?t) : dùng b?ch b? th?o mà t?t l?i, có th? ??ng ???c m??i chi?c bát. C?ng có k? dùng c? (s?t) thay th?. Áo gi?y bên trong l?y gi?y Thi?m may làm hai l?p, hình vuông, c?ng ?? ??ng ???c m??i chi?c v?y.

Trát (bàn ch?i) : gom v? binh l?, r?i l?y g? thù du k?p mà bu?c l?i; ho?c c?t l?y cành trúc ng?n, bó r?i bu?c vào m?t cái ?ng, t?a nh? hình bút l?n.

??ch ph??ng (ch?u r?a) : dùng ?? ??ng n??c r?a, l?y g? cây thu ghép l?i mà thành, ch? nh? th?y ph??ng, ??ng ???c tám th?ng.

Tr? ph??ng (ch?u ??ng bã) : dùng ?? ??ng cáu bã, ch? nh? ??ch ph??ng, ??ng ???c n?m th?ng.

Cân (kh?n) : làm b?ng v?i thi [42]. Dài hai th??c, làm hai chi?c dùng thay nhau, ?? r?a các d?ng c? v?y.

C? li?t (giá ??ng) : ho?c làm thành hình gi??ng, ho?c làm thành giá, ho?c thu?n dùng g?, ho?c thu?n dùng trúc mà ch? l?y. Ho?c dùng l?n c? g? c? trúc, làm thành t? nh?, có c?a ?? ?óng m?, s?n màu vàng ?en, dài ba th??c, r?ng hai th??c, cao sáu t?c. C? li?t dùng thu ??ng mà ??t bày d?ng c? v?y.

?ô lam : vì bày ???c các th? nên ??t tên nh? th?. Bên trong, ?em l?t trúc mà t?t thành các m?t tam giác; bên ngoài, l?y l?t ?ôi, to mà ke d?c, r?i dùng l?t ??n, nh? mà bu?c ngang. L?t ??n l?n l??t ?è lên hai l?t d?c, làm thành m?t vuông, khi?n ?ô lam thêm ph?n tinh t?. ?ô lam cao m?t th??c n?m t?c, dài hai th??c b?n t?c, r?ng hai th??c; ?áy r?ng m?t th??c, cao hai t?c.

Trả lời